HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 21
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (contextual)
Devata: Agni (with Bhaga-function); also general Devāḥ
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

सदा सुगः पितुमाँ अस्तु पन्था मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त । भगो मे अग्ने सख्ये न मृध्या उद्रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ॥

सदा॑ सु॒गः पि॑तु॒माँ अ॑स्तु॒ पन्था॒ मध्वा॑ देवा॒ ओष॑धी॒: सं पि॑पृक्त । भगो॑ मे अग्ने स॒ख्ये न मृ॑ध्या॒ उद्रा॒यो अ॑श्यां॒ सद॑नं पुरु॒क्षोः ॥

sadā́ su-gáḥ pitu-mā́m̐ astu pánthā mádhvā devā́ oṣádhīḥ sáṃ pipṛkta | bhágo me agne sakhyé ná mṛdhyā údrāyo aśyāṃ sádanaṃ puru-kṣóḥ ||

May the path be always easy and rich in true sustenance; with sweetness, O Gods, harmonize the healing powers within us. O Agni, as Bhaga for me, do not fail in friendship; may I rise into the plenitudes of being and attain the dwelling of wide extension.

सदा॑ । सु॒ऽगः । पि॒तु॒ऽमान् । अ॒स्तु॒ । पन्था॑ । मध्वा॑ । दे॒वाः॒ । ओष॑धीः । सम् । पि॒पृ॒क्त॒ । भगः॑ । मे॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒ख्ये । न । मृ॒ध्याः॑ । उत् । रा॒यः । अ॒श्या॒म् । सद॑नम् । पु॒रु॒ऽक्षोः ॥सदा । सुगः । पितुमान् । अस्तु । पन्था । मध्वा । देवाः । ओषधीः । सम् । पिपृक्त । भगः । मे । अग्ने । सख्ये । न । मृध्याः । उत् । रायः । अश्याम् । सदनम् । पुरुक्षोः ॥sadā | su-gaḥ | pitu-mān | astu | panthā | madhvā | devāḥ | oṣadhīḥ | sam | pipṛkta | bhagaḥ | me | agne | sakhye | na | mṛdhyāḥ | ut | rāyaḥ | aśyām | sadanam | puru-kṣoḥ

सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
सु-गःeasy-going, having good passage
सु-गः:
Kartā
TypeAdjective
Rootग (√गम्) / सु- (उपसर्ग/पूर्वपद)
पितु-मान्having nourishment/refreshment
पितु-मान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootपितु (पान/भोजन) + -मान् (मतुप्)
अस्तुlet there be
अस्तु:
TypeVerb
Root√अस्
पन्थाःthe path
पन्थाः:
Kartā
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
मध्वाwith sweetness / with honey
मध्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ओषधीःplants, herbs
ओषधीः:
Karma
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
पिपृक्तhas mixed/combined
पिपृक्त:
TypeVerb
Root√पृच् (पृणक्ति/पृचति) + सम्
भगःBhaga (the distributor of fortune) / fortune
भगः:
Kartā
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
मेfor me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअहम् (अस्मद्)
अग्नेO Agni
अग्ने:
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship
सख्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; सखि-भाव)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
मृध्याःbe hostile / harm
मृध्याः:
TypeVerb
Root√मृध् (हिंसार्थ/विरोधे) / मृध् (प्रातिपदिक ‘वैर/हानि’)
उद्रा-यःwaters/streams (udrāyas)
उद्रा-यः:
Kartā
TypeNoun
Rootउद्र (प्रातिपदिक; ‘उद्र’ = जल/तरंग/उद्गम-सम्बद्ध) + -य (बहुवचन-प्रत्यय)
अश्याम्may I attain
अश्याम्:
TypeVerb
Root√अश् (व्याप्तौ/प्राप्नोति) अथवा √अश् (अश्नुते ‘attain’)
सदनम्seat, dwelling, abode
सदनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक)
पुरु-क्षोःof wide/abundant habitation
पुरु-क्षोः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (compound)
Rootपुरु (बहु) + क्षु/क्षो (प्रातिपदिक; ‘क्षो’ = निवास/आश्रय/क्षय-सम्बद्ध, वेदिक)