HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 22
Previous Mantra

Mantra 22

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (contextual)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

स्वदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । विश्वाँ अग्ने पृत्सु ताञ्जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ॥

स्वद॑स्व ह॒व्या समिषो॑ दिदीह्यस्म॒द्र्य१॒॑क्सं मि॑मीहि॒ श्रवां॑सि । विश्वाँ॑ अग्ने पृ॒त्सु ताञ्जे॑षि॒ शत्रू॒नहा॒ विश्वा॑ सु॒मना॑ दीदिही नः ॥

svádasva havyā́ sámiṣo didīhy asmadryák sáṃ mimīhi śrávāṃsi | víśvān agne pṛtsú tā́ñ jeṣi śátrūn áhā víśvā su-manā́ dīdihī naḥ ||

Make the offerings sweet to thee; blaze with the kindling-force and gather our strengths of inspired hearing toward us. O Agni, conquer all those enemies in the battles; day by day, in all ways, shining with a good will, illumine us.

स्वद॑स्व । ह॒व्या । सम् । इषः॑ । दि॒दी॒हि॒ । अ॒स्म॒द्र्य॑क् । सम् । मि॒मी॒हि॒ । श्रवां॑सि । विश्वा॑न् । अ॒ग्ने॒ । पृ॒त्ऽसु । तान् । जे॒षि॒ । शत्रू॑न् । अहा॑ । विश्वा॑ । सु॒ऽमनाः॑ । दी॒दि॒हि॒ । नः॒ ॥स्वदस्व । हव्या । सम् । इषः । दिदीहि । अस्मद्र्यक् । सम् । मिमीहि । श्रवांसि । विश्वान् । अग्ने । पृत्सु । तान् । जेषि । शत्रून् । अहा । विश्वा । सुमनाः । दीदिहि । नः ॥svadasva | havyā | sam | iṣaḥ | didīhi | asmadryak | sam | mimīhi | śravāṃsi | viśvān | agne | pṛt-su | tān | jeṣi | śatrūn | ahā | viśvā | su-manāḥ | dīdihi | naḥ

स्वदस्वbe sweet/pleasant; relish
स्वदस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्वद् (धातु)
हव्याthe oblations
हव्या:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
समिषःthe kindling-sticks (fuel)
समिषः:
कर्म
TypeNoun
Rootसमिध्/समिध् (प्रातिपदिक ‘समिध्’), वैदिक रूप: समिष्
दिदीहिblaze; shine forth
दिदीहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदीदिहि < √दिह्/√दह् (वैदिक: ‘to blaze, to shine’), पुनरुक्त-आदेश
अस्मद्र्यक्towards us
अस्मद्र्यक्:
अधिकारण (दिशा/सम्बन्ध) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (compound/adverbial)
Rootअस्मद् (सर्वनाम) + र्यक् (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘towards’)
संtogether; completely
सं:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
मिमीहिapportion; fashion; arrange
मिमीहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मा (मि/मा) ‘to measure, to apportion, to form’ (पुनरुक्त-आदेश)
श्रवांसिfames; glorious renown
श्रवांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
विश्वान्all
विश्वान्:
कर्म (विशेष्य: शत्रून्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृत्सुin battles
पृत्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक ‘battle’)
तान्those
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
जेषिconquer
जेषि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जि (to conquer)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
अहाday by day; ever
अहा:
अधिकारण (काल) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअह (प्रातिपदिक ‘day’), वैदिक अव्ययीभाव/क्रियाविशेषण
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (विशेष्य: श्रवांसि/इष्टानि—सामान्यतः ‘all (good things)’)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सुमनाgood favours; kindly thoughts
सुमना:
कर्म (क्रियाविशेषणार्थ: ‘with good will’/‘good favours’)
TypeAdjective
Rootसुमनस् (प्रातिपदिक; सु- + मनस्)
दीदिहीshine; blaze
दीदिही:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदीदिहि < √दिह्/√दह् (वैदिक ‘to blaze/shine’), पुनरुक्त-आदेश
नःfor us; to us; our
नः:
सम्प्रदान (हितार्थ) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)