HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Maruts, Sarasvatī, Dhātṛ
Chandas: Triṣṭubh

विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो मर्या ऋतजाता अयासः । सरस्वती शृणवन्यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ॥

वि॒द्युद्र॑था म॒रुत॑ ऋष्टि॒मन्तो॑ दि॒वो मर्या॑ ऋ॒तजा॑ता अ॒यास॑: । सर॑स्वती शृणवन्य॒ज्ञिया॑सो॒ धाता॑ र॒यिं स॒हवी॑रं तुरासः ॥

vidyúd-rathā marúta ṛṣṭi-mánto divó maryā́ ṛtá-jātā ayā́saḥ | sárasvatī śṛṇavan yajñíyāso dhā́tā rayíṃ sahá-vīraṃ turāsaḥ ||

Maruts with lightning for chariots, spear-bearing youths of heaven, born of the Truth and tireless—may they hear. May Sarasvatī hear, worthy of the offering; may Dhātṛ, O swift ones, establish for us the spiritual richness with heroic energies.

वि॒द्युत्ऽर॑थाः । म॒रुतः॑ । ऋ॒ष्टि॒ऽमन्तः॑ । दि॒वः । मर्याः॑ । ऋ॒तऽजा॑ताः । अ॒यासः॑ । सर॑स्वती । शृ॒ण॒व॒न् । य॒ज्ञिया॑सः । धात॑ । र॒यिम् । स॒हऽवी॑रम् । तु॒रा॒सः॒ ॥विद्युत्रथाः । मरुतः । ऋष्टिमन्तः । दिवः । मर्याः । ऋतजाताः । अयासः । सरस्वती । शृणवन् । यज्ञियासः । धात । रयिम् । सहवीरम् । तुरासः ॥vidyut-rathāḥ | marutaḥ | ṛṣṭi-mantaḥ | divaḥ | maryāḥ | ṛta-jātāḥ | ayāsaḥ | sarasvatī | śṛṇavan | yajñiyāsaḥ | dhāta | rayim | saha-vīram | turāsaḥ

विद्युद्रथाःhaving lightning as their chariots
विद्युद्रथाः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / Kartā (with मरुतः)
TypeAdjective
Rootविद्युत्-रथ (समास; प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
ऋष्टिमन्तःspear-bearing
ऋष्टिमन्तः:
विशेषणम् (मरुतः)
TypeAdjective
Rootऋष्टि- + -मन्त (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तद्धित)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive) / Adhikaraṇa (source-domain sense)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)
मर्याःyoung men, heroes
मर्याः:
Kartā (apposition to मरुतः)
TypeNoun
Rootमर्य (प्रातिपदिक)
ऋतजाताःborn of ṛta (cosmic order), rightly-born
ऋतजाताः:
विशेषणम् (मरुतः/मर्याः)
TypeAdjective
Rootऋत-जात (समास; क्त-प्रत्ययान्त)
अयासःunwearied, tireless
अयासः:
विशेषणम् (मरुतः)
TypeAdjective
Rootअयास (प्रातिपदिक)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Kartā
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
शृणवन्may (she/they) hear
शृणवन्:
Kriyā (imperative addressed to Sarasvatī/Deities)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
यज्ञियासःworthy of sacrifice, to be worshipped
यज्ञियासः:
Kartā (with धाता) / or appositional epithet
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ + य)
धाताthe Creator/Ordainer (Dhātṛ)
धाता:
Kartā
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक; √धा ‘to set/establish’ से)
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
सहवीरम्with brave men / accompanied by heroes
सहवीरम्:
विशेषणम् (रयिम्)
TypeAdjective
Rootसह-वीर (समास; प्रातिपदिक)
तुरासःthe impetuous/strong ones
तुरासः:
Kartā (vocative-like address in sense) / apposition to मरुतः
TypeNoun/Adjective
Rootतुरास (प्रातिपदिक; मरुत्-विशेषण)