HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Tvaṣṭṛ and Ṛbhus (with Pūṣan)
Chandas: Triṣṭubh

सुकृत्सुपाणिः स्ववाँ ऋतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नो धात् । पूषण्वन्त ऋभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ॥

सु॒कृत्सु॑पा॒णिः स्ववाँ॑ ऋ॒तावा॑ दे॒वस्त्वष्टाव॑से॒ तानि॑ नो धात् । पू॒ष॒ण्वन्त॑ ऋभवो मादयध्वमू॒र्ध्वग्रा॑वाणो अध्व॒रम॑तष्ट ॥

sukṛ́t supāṇíḥ svávāṃ ṛtā́vā devás tvaṣṭā́vase tā́ni no dhāt | pūṣaṇvántā ṛ́bhavo mādayadhvam ūrdhvā́-grāvāṇo adhvarám ataṣṭa ||

May Tvaṣṭṛ, the god of perfect making—good-worker, good-handed, self-possessing, keeper of the Truth—set for us those helps. O Ṛbhus, with Pūṣan as companion, grow glad; you who lift the pressing-stones upward, you have fashioned the sacrifice.

सु॒ऽकृत् । सु॒ऽपा॒णिः । स्वऽवा॑न् । ऋ॒तऽवा॑ । दे॒वः । त्वष्टा॑ । अव॑से । तानि॑ । नः॒ । धा॒त् । पू॒ष॒ण्ऽवन्तः॑ । ऋ॒भ॒वः॒ । मा॒द॒य॒ध्व॒म् । ऊ॒र्ध्वऽग्रा॑वाणः । अ॒ध्व॒रम् । अ॒त॒ष्ट॒ ॥सुकृत् । सुपाणिः । स्ववान् । ऋतवा । देवः । त्वष्टा । अवसे । तानि । नः । धात् । पूषण्वन्तः । ऋभवः । मादयध्वम् । ऊर्ध्वग्रावाणः । अध्वरम् । अतष्ट ॥su-kṛt | su-pāṇiḥ | sva-vān | ṛta-vā | devaḥ | tvaṣṭā | avase | tāni | naḥ | dhāt | pūṣaṇ-vantaḥ | ṛbhavaḥ | mādayadhvam | ūrdhva-grāvāṇaḥ | adhvaram | ataṣṭa

सुकृत्सुपाणिःhaving good deeds and good hands (skilful-handed)
सुकृत्सुपाणिः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (compound)
Rootसुकृत् (सु-√कृ) + सुपाणि (सु-पाणि)
स्ववान्possessing wealth/one’s own goods
स्ववान्:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootस्ववत् (प्रातिपदिकम्)
ऋतावाtruth-ordered, righteous
ऋतावा:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootऋतावन् (ऋत + वन्)
देवःthe god (Tvaṣṭṛ)
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिकम्)
त्वष्टाTvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टा:
कर्तृ (देवः इत्यस्य विशेष्यः)
TypeNoun (proper/theonym)
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिकम्)
वसेfor wealth/good (as a gift)
वसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिकम्)
तानिthose (things)
तानि:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (दातृकर्मणि)
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धात्may he place/give
धात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धा धारणे/दाने)
पूषण्वन्तःpossessing Pūṣan / accompanied by Pūṣan
पूषण्वन्तः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootपूषण्वन्त् (पूषन् + वन्त्)
ऋभवःthe Rbhus (divine craftsmen)
ऋभवः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/group)
Rootऋभु (प्रातिपदिकम्)
मादयध्वम्rejoice / be exhilarated
मादयध्वम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (मद हर्षे/मत्तत्वे) [णिच्]
ऊर्ध्वग्रावाणःhaving the pressing-stones raised aloft
ऊर्ध्वग्रावाणः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (compound)
Rootऊर्ध्वग्रावन् (ऊर्ध्व + ग्रावन्)
अध्वरम्the sacrifice/rite
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिकम्)
अतष्टthey fashioned / they fashioned well
अतष्ट:
क्रिया
TypeVerb
Root√तक्ष् (तक्ष् तक्षणे/निर्माणे)