HomeRig VedaMandala 3Sukta 53Mantra 21
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Sukta 3.53

Rishi: Viśvāmitra / Viśvāmitras
Devata: Indra
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

इन्द्रोतिभिर्बहुलाभिर्नो अद्य याच्छ्रेष्ठाभिर्मघवञ्छूर जिन्व । यो नो द्वेष्ट्यधरः सस्पदीष्ट यमु द्विष्मस्तमु प्राणो जहातु ॥

इन्द्रो॒तिभि॑र्बहु॒लाभि॑र्नो अ॒द्य या॑च्छ्रे॒ष्ठाभि॑र्मघवञ्छूर जिन्व । यो नो॒ द्वेष्ट्यध॑र॒: सस्प॑दीष्ट॒ यमु॑ द्वि॒ष्मस्तमु॑ प्रा॒णो ज॑हातु ॥

índro ū́tibhir bahulā́bhir no adyá yāt-śréṣṭhābhir maghavan chūra jinva | yó no dvéṣṭy ádharaḥ sá spadīṣṭa yám u dvíṣmas tám u prāṇó jahātu ||

May Indra today come to us with his many helps, with the best aids; O Maghavan, O hero, set us in the forward surge. Whoever hates us, low in consciousness—let him fall away; whom we oppose, let his very breath abandon him.

इन्द्र॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । ब॒हु॒लाभिः॑ । नः॒ । अ॒द्य । या॒त्ऽश्रे॒ष्ठाभिः॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । शू॒र॒ । जि॒न्व॒ । यः । नः॒ । द्वेष्टि॑ । अध॑रः । सः । प॒दी॒ष्ट॒ । यम् । ऊँ॒ इति॑ । द्वि॒ष्मः । तम् । ऊँ॒ इति॑ । प्रा॒णः । ज॒हा॒तु॒ ॥इन्द्र । ऊतिभिः । बहुलाभिः । नः । अद्य । यात्श्रेष्ठाभिः । मघवन् । शूर । जिन्व । यः । नः । द्वेष्टि । अधरः । सः । पदीष्ट । यम् । ऊँ इति । द्विष्मः । तम् । ऊँ इति । प्राणः । जहातु ॥indra | ūti-bhiḥ | bahulābhiḥ | naḥ | adya | yāt-śreṣṭhābhiḥ | magha-van | śūra | ji nva | yaḥ | naḥ | dveṣṭi | adharaḥ | saḥ | padīṣṭa | yam | oṃ iti | dviṣmaḥ | tam | oṃ iti | prāṇaḥ | jahātu

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
बहुलाभिःmany, abundant
बहुलाभिः:
करण
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
नःof us/our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
यात्may (he) go/come
यात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
श्रेष्ठाभिःwith the best
श्रेष्ठाभिः:
करण
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
जिन्वinvigorate, quicken
जिन्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootजिव्/जिन्व् (धातु; वेद. ‘to set in motion, invigorate’)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
अधरःthe lower/mean one
अधरः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantive)
Rootअधर (प्रातिपदिक)
सस्पदीष्टmay he stumble/be brought to a fall
सस्पदीष्ट:
क्रिया
TypeVerb
Rootसस् + पद् (धातु-संयोग; वेद. ‘to trip, make stumble’)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
indeed, and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
indeed, and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
प्राणःbreath, life
प्राणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
जहातुmay it leave/abandon
जहातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootहा (धातु)