Mantra 13
Sukta 3.53
Rishi: Viśvāmitra (and/or the Viśvāmitras as a seer-family in this hymn)
Devata: Indra (vajrin)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; RV 3.53 predominantly Tr̥ṣṭubh in many verses, but verse-level confirmation needed from a metrical index)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वामित्रा अरासत ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे । करदिन्नः सुराधसः ॥
Samhita Patha (IAST)
वि॒श्वामि॑त्रा अरासत॒ ब्रह्मेन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ । कर॒दिन्न॑: सु॒राध॑सः ॥
Transliteration
viśvā́mitrā arāsata bráhméndrāya vájriṇe | karád ín naḥ su-rā́dhasaḥ ||
Translation
The Vishvāmitras have fashioned the Word (brahman) for Indra the wielder of the thunder-force; may that luminous act indeed make for us a rich and beautiful felicity of right giving.
Padapatha (Word Analysis)
वि॒श्वामि॑त्राः । अ॒रा॒स॒त॒ । ब्रह्म॑ । इन्द्रा॑य । व॒ज्रिणे॑ । कर॑त् । इत् । नः॒ । सु॒ऽराध॑सः ॥विश्वामित्राः । अरासत । ब्रह्म । इन्द्राय । वज्रिणे । करत् । इत् । नः । सुराधसः ॥viśvāmitrāḥ | arāsata | brahma | indrāya | vajriṇe | karat | it | naḥ | su-rādhasaḥ
Word by Word
वि॒श्वामि॑त्रःViśvāmitra (the seer)
वि॒श्वामि॑त्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
अरासतgave / bestowed
अरासत:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootरास् (धातु; ‘देने/प्रापणे’)
ब्रह्मa sacred hymn / prayer
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक; ‘स्तोत्र/मन्त्र/ब्रह्म’)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (deity name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वज्रिणेto the wielder of the thunderbolt
वज्रिणे:
सम्प्रदान (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; ‘वज्र-धारी’)
करत्made / fashioned
करत्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु; ‘करणे’)
इन्indeed / surely
इन्:
—
TypeIndeclinable
Rootइन् (निपात/एन्क्लिटिक; बलवाचक)
नःfor us / of us
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुराधसःthe bountiful ones / benefactors
सुराधसः:
कर्तृ (करत् इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively, plural)
Rootसु-राधस् (प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + राधस् ‘दान/समृद्धि/उपकार’)