HomeRig VedaMandala 3Sukta 50Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.50

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)
Devata: Indra (Marutvat Indra)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इन्द्रः स्वाहा पिबतु यस्य सोम आगत्या तुम्रो वृषभो मरुत्वान् । ओरुव्यचाः पृणतामेभिरन्नैरास्य हविस्तन्वः काममृध्याः ॥

इन्द्र॒: स्वाहा॑ पिबतु॒ यस्य॒ सोम॑ आ॒गत्या॒ तुम्रो॑ वृष॒भो म॒रुत्वा॑न् । ओरु॒व्यचा॑: पृणतामे॒भिरन्नै॒रास्य॑ ह॒विस्त॒न्व१॒॑: काम॑मृध्याः ॥

índraḥ svā́hā pibatu yásya sóma āgátyā túmro vṛṣabhó marútvān | oruvyácāḥ pṛṇatām ebhír annáir ā́syá havís tanvàḥ kā́mam ṛdhyāḥ ||

Indra—svāhā—let him drink the Soma whose call he answers, coming as the impetuous bull with the Maruts. Wide-pervading, let him be filled by these foods (offerings of substance and force); and by this oblation may the soul’s desire be fulfilled in the body.

इन्द्रः॑ । स्वाहा॑ । पि॒ब॒तु॒ । यस्य॑ । सोमः॑ । आ॒ऽगत्य॑ । तुम्रः॑ । वृ॒ष॒भः । म॒रुत्वा॑न् । आ । उ॒रु॒ऽव्यचाः॑ । पृ॒ण॒ता॒म् । ए॒भिः । अन्नैः॑ । आ । अ॒स्य॒ । ह॒विः । त॒न्वः॑ । काम॑म् । ऋ॒ध्याः॒ ॥इन्द्रः । स्वाहा । पिबतु । यस्य । सोमः । आगत्य । तुम्रः । वृषभः । मरुत्वान् । आ । उरुव्यचाः । पृणताम् । एभिः । अन्नैः । आ । अस्य । हविः । तन्वः । कामम् । ऋध्याः ॥indraḥ | svāhā | pibatu | yasya | somaḥ | āgatya | tumraḥ | vṛṣabhaḥ | marutvān | ā | uru-vyacāḥ | pṛṇatām | ebhiḥ | annaiḥ | ā | asya | haviḥ | tanvaḥ | kāmam | ṛdhyāḥ

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (ritual exclamation)
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय)
पिबतुlet him drink
पिबतु:
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘पिबति’
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma (the pressed drink/deity)
सोमः:
कर्तृ (उपवाक्ये) / विषय
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
आगत्याhaving come
आगत्या:
TypeVerbal indeclinable (gerund)
Rootआ-गम् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-भाव)
तुम्रःstrong, vigorous
तुम्रः:
विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootतुम्र (प्रातिपदिक)
वृषभःbull (mighty one)
वृषभः:
विशेष्य/कर्तृ (इन्द्रः)
TypeNoun (used as epithet)
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
मरुत्वान्accompanied by the Maruts
मरुत्वान्:
विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; मरुत् + वन्त्)
उरुव्यचाःwide-spreading, far-reaching
उरुव्यचाः:
विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootउरुव्यचस् (प्रातिपदिक; उरु + व्यचस्)
पृणताम्let them fill/satisfy
पृणताम्:
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु) ‘पृणाति’
एभिःwith these
एभिः:
करण
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्नैःwith foods, with nourishment
अन्नैः:
करण
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
आस्यःmouthward; intended for the mouth (to be eaten)
आस्यः:
विशेषण (हविः)
TypeAdjective
Rootआस्य (प्रातिपदिक)
हविःoblation
हविः:
कर्तृ/विषय (पृणताम्-सम्बद्धम्)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
तन्वःof the body, of the person
तन्वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
कामम्desire; according to wish
कामम्:
कर्म / क्रियाविशेषण
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
ऋध्याःprosper; succeed
ऋध्याः:
TypeVerb
Rootऋध् (धातु) ‘ऋध्यति’