HomeRig VedaMandala 3Sukta 5Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 3.5

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for RV 3.5)
Devata: Agni (as dūta and light in Dawn)
Chandas: Triṣṭubh

प्रेद्वग्निर्वावृधे स्तोमेभिर्गीर्भिः स्तोतॄणां नमस्य उक्थैः । पूर्वीॠतस्य संदृशश्चकानः सं दूतो अद्यौदुषसो विरोके ॥

प्रेद्व॒ग्निर्वा॑वृधे॒ स्तोमे॑भिर्गी॒र्भिः स्तो॑तॄ॒णां न॑म॒स्य॑ उ॒क्थैः । पू॒र्वीॠ॒तस्य॑ सं॒दृश॑श्चका॒नः सं दू॒तो अ॑द्यौदु॒षसो॑ विरो॒के ॥

pré d u agnír vāvṛdhe stómebhir gī́rbhiḥ stotṝṇā́ṃ namasyà ukthaíḥ | pūrvī́r ṛtásya saṃdṛ́śaś cakānáḥ sáṃ dūtó adyaut uṣáso vi-róke ||

Forward indeed Agni has grown by hymns, by songs, by the recitations of the worshippers. Delighting in the ancient visions of ṛta, the messenger has shone forth together in the wide light of the Dawn.

प्र । इत् । ऊँ॒ इति॑ । अ॒ग्निः । व॒वृ॒धे॒ । स्तोमे॑भिः । गीः॒ऽभिः । स्तो॒तॄ॒णाम् । न॒म॒स्यः॑ । उ॒क्थैः । पू॒र्वीः । ऋ॒तस्य॑ । स॒म्ऽदृशः॑ । च॒का॒नः । सम् । दू॒तः । अ॒द्यौ॒त् । उ॒षसः॑ । वि॒ऽरो॒के ॥प्र । इत् । ऊँ इति । अग्निः । ववृधे । स्तोमेभिः । गीःभिः । स्तोतॄणाम् । नमस्यः । उक्थैः । पूर्वीः । ऋतस्य । सम्दृशः । चकानः । सम् । दूतः । अद्यौत् । उषसः । विरोके ॥pra | it | oṃ iti | agniḥ | vavṛdhe | stomebhiḥ | gīḥ-bhiḥ | stotṝṇām | namasyaḥ | ukthaiḥ | pūrvīḥ | ṛtasya | sam-dṛśaḥ | cakānaḥ | sam | dūtaḥ | adyaut | uṣasaḥ | vi-roke

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वावृधेhas grown, has increased
वावृधे:
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने)
स्तोमेभिःwith hymns of praise
स्तोमेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith songs/utterances
गीर्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगीर्/गिर् (प्रातिपदिक; ‘वाणी/स्तुति’)
स्तोतॄणाम्of the praisers
स्तोतॄणाम्:
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
नमस्यःworthy of homage
नमस्यः:
Kartā (अग्निः-सह समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootनमस्य (प्रातिपदिक; √नम् ‘to bow’)
उक्थैःwith recited hymns (ukthas)
उक्थैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
पूर्वीःformer, earlier (many)
पूर्वीः:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof Ṛta (cosmic order/true law)
ऋतस्य:
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
संदृशःvisions/sights, appearances
संदृशः:
Karma
TypeNoun
Rootसंदृश् (प्रातिपदिक; ‘दर्शन/दृश्य’)
चकानःshining, rejoicing (in)
चकानः:
Kartā (अग्निः-सह समनाधिकरण)
TypeParticiple
Root√कन्/√काङ्क्ष्? (वैदिक ‘चकान’ = ‘दीप्त/हर्षित/प्रकाशमान’), कृत्-प्रत्यय
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
दूतःmessenger
दूतः:
Kartā (अद्यौद् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
अद्यौत्shone forth
अद्यौत्:
TypeVerb
Root√द्युत् (दीप्तौ)
उषसःof Dawn (Uṣas)
उषसः:
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विरोकेin the shining expanse, in the radiance
विरोके:
Adhikaraṇa (स्थान)
TypeNoun
Rootविरोक (प्रातिपदिक; ‘प्रकाश/विस्तीर्ण-प्रकाश’)