HomeRig VedaMandala 3Sukta 46Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 3.46

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)

उरुं गभीरं जनुषाभ्युग्रं विश्वव्यचसमवतं मतीनाम् । इन्द्रं सोमासः प्रदिवि सुतासः समुद्रं न स्रवत आ विशन्ति ॥

उ॒रुं ग॑भी॒रं ज॒नुषा॒भ्यु१॒॑ग्रं वि॒श्वव्य॑चसमव॒तं म॑ती॒नाम् । इन्द्रं॒ सोमा॑सः प्र॒दिवि॑ सु॒तास॑: समु॒द्रं न स्र॒वत॒ आ वि॑शन्ति ॥

urúṁ gabhīráṁ januṣā́bhy ùgráṁ viśvá-vyacasam avatáṁ matīnā́m | índraṁ sómāsaḥ prá-divi sutā́saḥ samudráṁ ná sraváta ā́ viśanti ||

Wide and deep, fierce by his very birth, all-pervading, the helper of the thoughts—into Indra the pressed Soma-streams enter, as running waters enter the ocean.

उ॒रुम् । ग॒भी॒रम् । ज॒नुषा॑ । अ॒भि । उ॒ग्रम् । वि॒श्वऽव्य॑चसम् । अ॒व॒तम् । म॒ती॒नाम् । इन्द्र॑म् । सोमा॑सः । प्र॒ऽदिवि॑ । सु॒तासः॑ । स॒मु॒द्रम् । न । स्र॒वतः॑ । आ । वि॒श॒न्ति॒ ॥उरुम् । गभीरम् । जनुषा । अभि । उग्रम् । विश्वव्यचसम् । अवतम् । मतीनाम् । इन्द्रम् । सोमासः । प्रदिवि । सुतासः । समुद्रम् । न । स्रवतः । आ । विशन्ति ॥urum | gabhīram | januṣā | abhi | ugram | viśva-vyacasam | avatam | matīnām | indram | somāsaḥ | pra-divi | sutāsaḥ | samudram | na | sravataḥ | ā | viśanti

उरुम्wide, broad
उरुम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउरु-
गभीरम्deep
गभीरम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगभीर-
जनुषाby birth, by nature
जनुषा:
करण (येन प्रकारेण/स्वभावेन)
TypeNoun
Rootजनु-
अभि-उग्रम्fierce, very mighty
अभि-उग्रम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउग्र- (उग्रम्); उपसर्ग: अभि
विश्व-व्यचसम्all-pervading, wide-spreading
विश्व-व्यचसम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व- + व्यचस्-
अवतम्helping, protecting
अवतम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअवत- (PPP of √अव्/अव् ‘to protect, help’)
मतीनाम्of thoughts/prayers
मतीनाम्:
सम्बन्ध (अवतम्—कस्य?)
TypeNoun
Rootमती-
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (वि-विशन्ति इति)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-
सोमासःSoma-juices
सोमासः:
कर्तृ (विशन्ति)
TypeNoun
Rootसोम-
प्र-दिविforth in heaven / in the highest heaven
प्र-दिवि:
अधिकरण (स्थान)
TypeIndeclinable (prep. adv.)
Rootदिव्- (दिवि); उपसर्ग: प्र
सुतासःpressed (Soma), freshly pressed
सुतासः:
कर्तृ (सोमासः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुत- (PPP of √सु ‘to press (Soma)’)
समुद्रम्ocean
समुद्रम्:
कर्म (उपमान-आधारः; ‘न’ इत्यनेन)
TypeNoun
Rootसमुद्र-
like, as
:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Root
स्रवत्flowing
स्रवत्:
कर्म (उपमानस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (adjectival)
Rootस्रवत् (present participle of √स्रु ‘to flow’)
towards, into
:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थे)
TypeIndeclinable (preverb)
Root
विशन्तिthey enter
विशन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√विश्