HomeRig VedaMandala 3Sukta 43Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 3.43

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra (Soma-drinker; liberator of the cows/rays)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इन्द्र पिब वृषधूतस्य वृष्ण आ यं ते श्येन उशते जभार । यस्य मदे च्यावयसि प्र कृष्टीर्यस्य मदे अप गोत्रा ववर्थ ॥

इन्द्र॒ पिब॒ वृष॑धूतस्य॒ वृष्ण॒ आ यं ते॑ श्ये॒न उ॑श॒ते ज॒भार॑ । यस्य॒ मदे॑ च्या॒वय॑सि॒ प्र कृ॒ष्टीर्यस्य॒ मदे॒ अप॑ गो॒त्रा व॒वर्थ॑ ॥

índra píba vṛ́ṣadhūtasya vṛ́ṣṇa ā yáṃ te śyēná uśaté jabhā́ra | yásya máde cyāváyasi prá kṛ́ṣṭīr yásya máde ápa gotrā́ vavártha ||

Indra, drink—O Bull—the Soma clarified by the strong ones, that which the eager falcon has brought to you. In whose ecstasy you set the peoples’ energies moving forward; in whose ecstasy you rolled away the pens that imprison the rays (the hidden ‘cows’).

इन्द्र॑ । पिब॑ । वृष॑ऽधूतस्य । वृष्णः॑ । आ । यम् । ते॒ । श्ये॒नः । उ॒श॒ते । ज॒भार॑ । यस्य॑ । मदे॑ । च्या॒वय॑सि । प्र । कृ॒ष्टीः । यस्य॑ । मदे॑ । अप॑ । गो॒त्रा । व॒वर्थ॑ ॥इन्द्र । पिब । वृषधूतस्य । वृष्णः । आ । यम् । ते । श्येनः । उशते । जभार । यस्य । मदे । च्यावयसि । प्र । कृष्टीः । यस्य । मदे । अप । गोत्रा । ववर्थ ॥indra | piba | vṛṣa-dhūtasya | vṛṣṇaḥ | ā | yam | te | śyenaḥ | uśate | jabhāra | yasya | made | cyāvayasi | pra | kṛṣṭīḥ | yasya | made | apa | gotrā | vavartha

इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पिबdrink
पिब:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपा (पाने)
वृषधूतस्यof the bull-stirred / strongly-shaken (Soma)
वृषधूतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (genitive attribute)
Rootवृषधूत (प्रातिपदिक; वृषन् + धूत)
वृष्णःof the bull / of the mighty one
वृष्णः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
hither, towards
:
(क्रिया-विशेषण) —
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
यम्which (Soma)
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेfor you / of you
ते:
सम्प्रदान (दत्त-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्येनःthe falcon
श्येनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
उशतेto the desiring one; for (you) who desire
उशते:
सम्प्रदान (इच्छार्थ-लक्ष्य) / विशेषण
TypeAdjective (to ‘श्येनः’)
Rootवश्/उश् (कामे) → उशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
जभारhas brought
जभार:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootभृ (भरणे) with preverb ज- (वेदिक परिपूर्ण/आगम)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदेin the exhilaration / intoxication
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
च्यावयसिyou set in motion / you drive away
च्यावयसि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootच्यु (च्यवने) + णिच् (कारक) → च्यावयति
प्रforth, forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण) —
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
कृष्टीःthe peoples, tribes
कृष्टीः:
कर्म
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदेin the exhilaration
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
अपaway
अप:
(क्रिया-विशेषण) —
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
गोत्राthe cow-pens; enclosures (of the cows)
गोत्रा:
कर्म
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
ववर्थyou opened / you made turn aside (removed)
ववर्थ:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootवृ (वरणे/आवरणे/वर्तने) → ववर्थ (लिट्)