HomeRig VedaMandala 3Sukta 39Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 3.39

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्रो मधु सम्भृतमुस्रियायां पद्वद्विवेद शफवन्नमे गोः । गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु हस्ते दधे दक्षिणे दक्षिणावान् ॥

इन्द्रो॒ मधु॒ सम्भृ॑तमु॒स्रिया॑यां प॒द्वद्वि॑वेद श॒फव॒न्नमे॒ गोः । गुहा॑ हि॒तं गुह्यं॑ गू॒ळ्हम॒प्सु हस्ते॑ दधे॒ दक्षि॑णे॒ दक्षि॑णावान् ॥

índro mádhu sámbhṛtam usríyāyāṁ padvád viveda śaphávann áme góḥ | gúhā hitáṁ gúhyaṁ gūḷhám apsú háste dadhé dákṣiṇe dákṣiṇāvān ||

Indra found the honey gathered in the shining Cow; he found it as one who knows the track, at the hoof-mark, in the raw force of the ray. Hidden in the cave, secret and concealed in the waters, he set it in his right hand—he who is rich in the right-giving power.

इन्द्रः॑ । मधु॑ । सम्ऽभृ॑तम् । उ॒स्रिया॑याम् । प॒त्ऽवत् । वि॒वे॒द॒ । श॒फऽव॑त् । नमे॑ । गोः । गुहा॑ । हि॒तम् । गुह्य॑म् । गू॒ळ्हम् । अ॒प्ऽसु । हस्ते॑ । द॒धे॒ । दक्षि॑णे । दक्षि॑णऽवान् ॥इन्द्रः । मधु । सम्भृतम् । उस्रियायाम् । पत्वत् । विवेद । शफवत् । नमे । गोः । गुहा । हितम् । गुह्यम् । गूळ्हम् । अप्सु । हस्ते । दधे । दक्षिणे । दक्षिणवान् ॥indraḥ | madhu | sam-bhṛtam | usriyāyām | pat-vat | viveda | śapha-vat | name | goḥ | guhā | hitam | guhyam | gūḷham | ap-su | haste | dadhe | dakṣiṇe | dakṣiṇa-vān

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मधुsweet drink; honey (Soma-like sweetness)
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
सम्भृतम्gathered, collected
सम्भृतम्:
कर्म
TypeAdjective (past passive participle)
Rootसम्-√भृ (भृञ्) → सम्भृत (कृदन्त, क्त)
उस्रियायाम्in/at the Usriyā (cow-stall/cow-like place; a name of a cavern/pen)
उस्रियायाम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउस्रिया (प्रातिपदिक)
पद्वत्with tracks/footprints; track-marked
पद्वत्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपद्वत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
विवेदfound; discovered
विवेद:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-√विद् (विदँ)
शफवत्hoofed; having hooves
शफवत्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशफवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
नम्track/print; bending mark (i.e., a hoof-mark)
नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनम् (प्रातिपदिक; ‘नमन/नमः’ इत्यर्थे वैदिकरूपम्)
गोःof the cow (cattle)
गोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
गुहाin a cave
गुहा:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
हितम्placed; deposited
हितम्:
कर्म
TypeAdjective (past passive participle)
Root√धा (धा) → हित (कृदन्त, क्त)
गुह्यम्hidden; secret
गुह्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक; √गुह् ‘to hide’ से)
गूळ्हम्concealed
गूळ्हम्:
कर्म
TypeAdjective (past passive participle)
Root√गुह् → गूळ्ह (कृदन्त, क्त; वैदिक रूप)
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
हस्तेin the hand
हस्ते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
दधेplaced; held
दधे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धा)
दक्षिणेin the right (hand)
दक्षिणे:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
दक्षिणावान्right-handed; possessing the right (hand/power)
दक्षिणावान्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootदक्षिणावन्त् (प्रातिपदिक; -वन्त् प्रत्यय)