HomeRig VedaMandala 3Sukta 38Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 3.38

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra (background); verse foregrounds formative powers (māyinaḥ) and asura-quality
Chandas: Triṣṭubh

तदिन्न्वस्य वृषभस्य धेनोरा नामभिर्ममिरे सक्म्यं गोः । अन्यदन्यदसुर्यं वसाना नि मायिनो ममिरे रूपमस्मिन् ॥

तदिन्न्व॑स्य वृष॒भस्य॑ धे॒नोरा नाम॑भिर्ममिरे॒ सक्म्यं॒ गोः । अ॒न्यद॑न्यदसु॒र्यं१॒॑ वसा॑ना॒ नि मा॒यिनो॑ ममिरे रू॒पम॑स्मिन् ॥

tád ínnv asya vṛṣabhásya dhenór ā́ nā́mabhir mamire sákmyaṁ góḥ | anyád anyád asuryáṁ vásānā ní māyíno mamire rū́pam asmín ||

Thus indeed, for this mighty Bull, they measured by names the shared substance of the Cow—its luminous yield. Clothing themselves in ever-new lordly powers, the masters of māyā fixed diverse forms within this being.

तत् । इत् । नु । अ॒स्य॒ । वृ॒ष॒भस्य॑ । धे॒नोः । आ । नाम॑ऽभिः । म॒मि॒रे॒ । सक्म्य॑म् । गोः । अ॒न्यत्ऽअ॑न्यत् । अ॒सु॒र्य॑म् । वसा॑नाः । नि । मा॒यिनः॑ । म॒मि॒रे॒ । रू॒पम् । अ॒स्मि॒न् ॥तत् । इत् । नु । अस्य । वृषभस्य । धेनोः । आ । नामभिः । ममिरे । सक्म्यम् । गोः । अन्यत्अन्यत् । असुर्यम् । वसानाः । नि । मायिनः । ममिरे । रूपम् । अस्मिन् ॥tat | it | nu | asya | vṛṣabhasya | dhenoḥ | ā | nāma-bhiḥ | mamire | sakmyam | goḥ | anyat-anyat | asuryam | vasānāḥ | ni | māyinaḥ | mamire | rūpam | asmin

तत्that
तत्:
Karma (संदर्भवस्तु/उद्देश्य) / (वाक्ये अव्यक्त-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नुnow, then
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृषभस्यof the bull
वृषभस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
धेनोःof the cow
धेनोः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
नामभिःwith names
नामभिः:
Karaṇa (instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
ममिरेthey measured out / fashioned
ममिरे:
Kriyā
TypeVerb
Rootमा (धातु; मिमाते/ममिरे—‘मापने/मिमीत’ परम्परा; RV में ‘मिमिरे’ = ‘measured/formed’)
सक्म्यम्kinship/accord
सक्म्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसक्म्य (प्रातिपदिक; ‘सक्मन्/सक्म्य’ = companionship/kinship/accord)
गोःof the cow
गोः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अन्यत्one (thing)
अन्यत्:
Karma (यद्-रूपम्) / (सम्बन्ध)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
अन्यत्another (thing)
अन्यत्:
Karma (यद्-रूपम्) / (सम्बन्ध)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
असुर्यम्asuric, mighty/occult
असुर्यम्:
Karma (विशेष्य-रूपम्) / विशेषण
TypeAdjective
Rootअसुर्य (प्रातिपदिक; ‘असुर’ सम्बन्धी/दैवी-बलयुक्त)
वसानाःwearing, clothing themselves
वसानाः:
Kartā (कर्तृ-विशेषण; ममिरे के कर्ता)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootवस् (धातु) → वसान (वर्तमान कृदन्त, शतृ/शानच्; ‘वस्’ = to wear)
निdown, into
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
मायिनःthe possessors of māyā, the magicians
मायिनः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootमायिन् (प्रातिपदिक)
ममिरेthey measured out / fashioned
ममिरे:
Kriyā
TypeVerb
Rootमा (धातु; RV परफेक्ट)
रूपम्form, shape
रूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)