HomeRig VedaMandala 3Sukta 34Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.34

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.34 traditionally)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्रः पूर्भिदातिरद्दासमर्कैर्विदद्वसुर्दयमानो वि शत्रून् । ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधानो भूरिदात्र आपृणद्रोदसी उभे ॥

इन्द्र॑: पू॒र्भिदाति॑र॒द्दास॑म॒र्कैर्वि॒दद्व॑सु॒र्दय॑मानो॒ वि शत्रू॑न् । ब्रह्म॑जूतस्त॒न्वा॑ वावृधा॒नो भूरि॑दात्र॒ आपृ॑ण॒द्रोद॑सी उ॒भे ॥

índraḥ pū́r-bhid ā́ atirat dā́sām arkáiḥ vídat-vasur dáyamāno ví śátrūn | bráhma-jūtas tanvā̀ vāvṛdhānó bhū́ri-dātra ā́ apṛṇad ródasī ubhé ||

Indra, breaker of the strongholds, with the flaming hymns overpassed the Dāsa and scattered the foes; finding the true riches and pouring out his gift. Driven by the Word, growing in his own body of force, the bounteous giver filled both Heaven and Earth.

इन्द्रः॑ । पूः॒ऽभित् । आ । अ॒ति॒र॒त् । दास॑म् । अ॒र्कैः । वि॒दत्ऽव॑सुः । दय॑मानः । वि । शत्रू॑न् । ब्रह्म॑ऽजूतः । त॒न्वा॑ । व॒वृ॒धा॒नः । भूरि॑ऽदात्रः । आ । अ॒पृ॒ण॒त् । रोद॑सी॒ इति॑ । उ॒भे इति॑ ॥इन्द्रः । पूःभित् । आ । अतिरत् । दासम् । अर्कैः । विदत्वसुः । दयमानः । वि । शत्रून् । ब्रह्मजूतः । तन्वा । ववृधानः । भूरिदात्रः । आ । अपृणत् । रोदसी इति । उभे इति ॥indraḥ | pūḥ-bhit | ā | atirat | dāsam | arkaiḥ | vidat-vasuḥ | dayamānaḥ | vi | śatrūn | brahma-jūtaḥ | tanvā | vavṛdhānaḥ | bhūri-dātraḥ | ā | apṛṇat | rodasī iti | ubhe iti

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पूर्-भिदाfort-splitter, breaker of strongholds
पूर्-भिदा:
कर्तृ
TypeAdjective (agent-noun)
Rootभिद् (धातु) → भिद् + क (कृदन्त), उपपद: पूर्
अतिःbeyond, over; exceedingly
अतिः:
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग-प्रातिपदिक)
अद्he ate/consumed
अद्:
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
दासम्the Dāsa (enemy/hostile one)
दासम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
अर्कैःwith hymns/songs of praise
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
विदत्finding; obtaining
विदत्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootविद् (धातु)
वसुःthe good one; the wealthy (giver of goods)
वसुः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवसु (प्रातिपदिक)
दयमानःgiving; bestowing
दयमानः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootदा (धातु) → दयमान (कृदन्त)
विapart; asunder; widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
ब्रह्म-जूतःimpelled/spurred by sacred prayer (brahman)
ब्रह्म-जूतः:
कर्तृ
TypeAdjective (past participle)
Rootजु (धातु) → जूत (कृदन्त), उपपद: ब्रह्मन्
तन्वाwith (his) body; in person
तन्वा:
करण
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वावृधानःgrowing strong; waxing
वावृधानः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootवृध् (धातु) → वावृधान (कृदन्त)
भूरि-दात्रःbountiful giver
भूरि-दात्रः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective (agent-noun)
Rootदातृ (प्रातिपदिक; √दा) with उपपद भूरि
towards; completely
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
अपृणत्he filled
अपृणत्:
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु) + आ
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिवी)
उभेboth
उभे:
कर्म
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)