HomeRig VedaMandala 3Sukta 33Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 3.33

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.33)
Devata: Sindhu (the Rivers; especially Vipāś and Śutudrī addressed as divine powers of the flow)
Chandas: Triṣṭubh (dominant meter in RV 3.33; this verse conforms to triṣṭubh cadence)

एतद्वचो जरितर्मापि मृष्ठा आ यत्ते घोषानुत्तरा युगानि । उक्थेषु कारो प्रति नो जुषस्व मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते ॥

ए॒तद्वचो॑ जरित॒र्मापि॑ मृष्ठा॒ आ यत्ते॒ घोषा॒नुत्त॑रा यु॒गानि॑ । उ॒क्थेषु॑ कारो॒ प्रति॑ नो जुषस्व॒ मा नो॒ नि क॑: पुरुष॒त्रा नम॑स्ते ॥

etád váco jaritar mā́pi mṛṣṭhā́ ā́ yát te ghóṣān úttarā yugā́ni | uktheṣú kā́ro práti no juṣasva mā́ no ní kaḥ puruṣa-trā́ namas te ||

O singer, do not disregard this word: may your far-resounding call endure through the later ages. In our hymns accept the cry and turn towards us in consent; do not cast us down anywhere—O Power that works for man, to you is our obeisance.

ए॒तत् । वचः॑ । ज॒रि॒तः॒ । मा । अपि॑ । मृ॒ष्ठाः॒ । आ । यत् । ते॒ । घोषा॑न् । उत्ऽत॑रा । यु॒गानि॑ । उ॒क्थेषु॑ । का॒रो॒ इति॑ । प्रति॑ । नः॒ । जु॒ष॒स्व॒ । मा । नः॒ । नि । क॒रिति॑ कः । पु॒रु॒ष॒ऽत्रा । नमः॑ । ते॒ ॥एतत् । वचः । जरितः । मा । अपि । मृष्ठाः । आ । यत् । ते । घोषान् । उत्तरा । युगानि । उक्थेषु । कारो इति । प्रति । नः । जुषस्व । मा । नः । नि । करिति कः । पुरुषत्रा । नमः । ते ॥etat | vacaḥ | jaritaḥ | mā | api | mṛṣṭhāḥ | ā | yat | te | ghoṣān | ut-tarā | yugāni | uktheṣu | kāro iti | prati | naḥ | juṣasva | mā | naḥ | ni | karitikaḥ | puruṣa-trā | namaḥ | te

एतत्this
एतत्:
Karma (वचः इत्यस्य विशेषणम्/निर्देशकः)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वचःspeech; word
वचः:
Karma (ब्रू/वद्-क्रियायाः उक्त-वस्तु)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
जरितःO singer/praiser
जरितः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √जृ/जर् ‘स्तु’ इत्यर्थे, कर्तृ-नाम)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
मृष्ठाःdo not be false / do not err
मृष्ठाः:
Kartā (त्वम् = जरितः)
TypeVerb
Root√मृष् (मृष् ‘क्षमे/सह’ अथवा ‘असत्ये’—वेदे ‘विपरीतं/मिथ्या’ इत्यर्थे ‘मृषा’), रूपम्: मृष् + ता (आदेश/लोट्)
up to; as far as
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यत्as/when; that which
यत्:
Adhikaraṇa (काल/परिमाण-सम्बन्धे)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you; to you
ते:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (घोषान् इत्यस्य स्वामित्व/सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घोषान्cries; proclamations; sounds
घोषान्:
Karma (अनु-√इ/अनु-गम् इत्यादि भावे ‘अनुत्तरा’ इत्यनेन सह)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
अनुत्तराःunsurpassed; later/continuing
अनुत्तराः:
Karma (घोषान् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअनुत्तर (प्रातिपदिक; अनु-उत्तर)
युगानिages; generations
युगानि:
Adhikaraṇa (काल-परिमाणे ‘युगानि’ = ages)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
उक्थेषुin hymns; in recitations
उक्थेषु:
Adhikaraṇa (स्थाने/विषये)
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
कारोthe doer/maker; performer
कारो:
Kartā (जुषस्व इत्यस्य कर्ता—देवः)
TypeNoun
Rootकार (प्रातिपदिक; √कृ ‘करोति’/‘कर्म’ भावः)
प्रतिtowards; in return
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
नःus; of us
नः:
Sampradāna (जुषस्व—अस्मभ्यं/अस्माकं प्रति)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वtake pleasure in; accept
जुषस्व:
Kartā (त्वम्—देवः), Karma (उक्थेषु/वचः)
TypeVerb
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
Karma (नि-√कृ/कॄ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निdown; away
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
कःdo not strike/harm
कः:
Kartā (त्वम्—देवः)
TypeVerb
Root√कॄ/कृ (हिंसायाम्/क्षेपे—वेदे ‘नि कः’ = ‘निक्षिप्/निहिंस्’ इत्यर्थे), रूपम्: लोट्/विधिलिङ्-सम्भाव्य; पाठे ‘कः’ इति संक्षिप्त-रूपम्
पुरुषत्राamong men; in human affairs
पुरुषत्रा:
Adhikaraṇa (विषय/परिसरे)
TypeIndeclinable
Rootपुरुषत्रा (अव्यय; ‘पुरुष’ + -त्रा)
नमःobeisance
नमः:
Karma (नमस्-क्रियायाः वस्तु/अर्पणम्)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
तेto you
ते:
Sampradāna (नमः—तुभ्यम्)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)