HomeRig VedaMandala 3Sukta 33Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 3.33

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)
Devata: Nadyaḥ / Sindhu (river powers addressed as ṛtāvarīḥ)
Chandas: Jagatī

रमध्वं मे वचसे सोम्याय ऋतावरीरुप मुहूर्तमेवैः । प्र सिन्धुमच्छा बृहती मनीषावस्युरह्वे कुशिकस्य सूनुः ॥

रम॑ध्वं मे॒ वच॑से सो॒म्याय॒ ऋता॑वरी॒रुप॑ मुहू॒र्तमेवै॑: । प्र सिन्धु॒मच्छा॑ बृह॒ती म॑नी॒षाव॒स्युर॑ह्वे कुशि॒कस्य॑ सू॒नुः ॥

rámadhvaṃ me vácase somyā́ya ṛ́tāvarīr úpa muhūrtám eváiḥ | prá síndhum ácchā bṛhatī́ manīṣā́vasyúr ahve kuśíkasya sūnúḥ ||

Take delight in my word, O upholders of ṛta, for it is born of Soma; draw near for a moment with your swift courses. Toward the Sindhu my vast thought goes forth; I, the son of Kuśika, calling in the need, invoke you for help.

रम॑ध्वम् । मे॒ । वच॑से । सो॒म्याय॑ । ऋत॑ऽवरीः । उप॑ । मु॒हू॒र्तम् । एवैः॑ । प्र । सिन्धु॑म् । अच्छ॑ । बृ॒ह॒ती । म॒नी॒षा । अ॒व॒स्युः । अ॒ह्ने॒ । कु॒शि॒कस्य॑ । सू॒नुः ॥रमध्वम् । मे । वचसे । सोम्याय । ऋतवरीः । उप । मुहूर्तम् । एवैः । प्र । सिन्धुम् । अच्छ । बृहती । मनीषा । अवस्युः । अह्ने । कुशिकस्य । सूनुः ॥ramadhvam | me | vacase | somyāya | ṛta-varīḥ | upa | muhūrtam | evaiḥ | pra | sindhum | accha | bṛhatī | manīṣā | avasyuḥ | ahne | kuśikasya | sūnuḥ

रमध्वम्rejoice / take delight
रमध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वचसेfor (my) utterance / speech
वचसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
सोम्यायfor the Soma(-related), for the Soma-worthy
सोम्याय:
सम्प्रदान (वचसे इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक)
ऋतावरीःO truth-possessing (waters/streams)
ऋतावरीः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootऋतावरी (प्रातिपदिक; ऋत + वरी)
उपnear, towards
उप:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गभाव)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
मुहूर्तम्a moment, a short time
मुहूर्तम्:
कर्म (गत्यर्थे/कालपरिमाणे)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
एवैःindeed, just, surely
एवैः:
(निपात; अर्थप्रबलनम्)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय) + इः/ए (निपात-प्रयोगः; वै इति निपातः)
प्रforth, forward
प्र:
(उपसर्गभाव)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
सिन्धुम्the Sindhu (river/stream)
सिन्धुम्:
कर्म (गत्यर्थे ‘अच्छा’ इत्यनेन)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
अच्छाtowards, unto
अच्छा:
(गत्यर्थ-क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
बृहतीthe great (one)
बृहती:
कर्तृ (मनीषा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
मनीषाthought, inspired insight
मनीषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
अवस्युःdesirous of help/favor
अवस्युः:
कर्तृ (कुशिकस्य सूनुः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअवस्यु (प्रातिपदिक; अवस् ‘help’ + यु)
अह्वेI call / I invoke
अह्वे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootह्वे/ह्वा (धातु; आह्वानार्थ)
कुशिकस्यof Kuśika
कुशिकस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun (proper)
Rootकुशिक (प्रातिपदिक; जन/ऋषिनाम)
सूनुःson (descendant)
सूनुः:
कर्तृ (अह्वे इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धः; आत्मपरिचयः)
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)