HomeRig VedaMandala 3Sukta 33Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 3.33

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Rivers (as granting sumati and abundance of flow)
Chandas: Triṣṭubh

अतारिषुर्भरता गव्यवः समभक्त विप्रः सुमतिं नदीनाम् । प्र पिन्वध्वमिषयन्तीः सुराधा आ वक्षणाः पृणध्वं यात शीभम् ॥

अता॑रिषुर्भर॒ता ग॒व्यव॒: समभ॑क्त॒ विप्र॑: सुम॒तिं न॒दीना॑म् । प्र पि॑न्वध्वमि॒षय॑न्तीः सु॒राधा॒ आ व॒क्षणा॑: पृ॒णध्वं॑ या॒त शीभ॑म् ॥

atā́riṣur bharatā́ gavyávaḥ sám abhakta vípraḥ su-matíṃ nadī́nām | prá pinvadhvam iṣáyantīḥ su-rā́dhā ā́ vakṣaṇā́ḥ pṛṇádhvaṃ yā́ta śī́bham ||

The Bharatas, seekers of the rays, have crossed; the seer has won the rivers’ gracious harmony. O well-accomplishing streams, swell forth, pressing on with the impetus; fill your bosoms and move swiftly.

अता॑रिषुः । भ॒र॒ताः । ग॒व्यवः॑ । सम् । अभ॑क्त । विप्रः॑ । सु॒ऽम॒तिम् । न॒दीना॑म् । प्र । पि॒न्व॒ध्व॒म् । इ॒षय॑न्तीः । सु॒ऽराधा॑ । आ । व॒क्षणाः॑ । पृ॒णध्व॑म् । या॒त । शीभ॑म् ॥अतारिषुः । भरताः । गव्यवः । सम् । अभक्त । विप्रः । सुमतिम् । नदीनाम् । प्र । पिन्वध्वम् । इषयन्तीः । सुराधा । आ । वक्षणाः । पृणध्वम् । यात । शीभम् ॥atāriṣuḥ | bharatāḥ | gavyavaḥ | sam | abhakta | vipraḥ | su-matim | nadīnām | pra | pinvadhvam | iṣayantīḥ | su-rādhā | ā | vakṣaṇāḥ | pṛṇadhvam | yāta | śībham

अतारिषुःthey crossed over
अतारिषुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√तॄ (तरणे)
भरताःthe Bharatas
भरताः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक; जन/कुल-नाम)
गव्यवःseeking cattle / cattle-winning
गव्यवः:
कर्तृ (भरताः का विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootगव्यु (प्रातिपदिक; ‘cattle-seeking’)
सम्together, completely
सम्:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb) / Upasarga
Rootसम्
अभक्तhe apportioned / he assigned
अभक्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√भज् (विभागे/भागे)
विप्रःthe inspired sage
विप्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
सुमतिम्good counsel / good intention
सुमतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु- + मति (प्रातिपदिक)
नदीनाम्of the rivers
नदीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb) / Upasarga
Rootप्र
पिन्वध्वम्impel / swell (you all)!
पिन्वध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पिव्/√पिन् (पिन्व्) (वर्धने/प्रेरणे)
इषयन्तीः(them) impelling / urging
इषयन्तीः:
कर्म (पिन्वध्वम् इत्यस्य)
TypeParticiple (present active, causative) used adjectivally
Rootइषयन्ती (कृदन्त; √इष् ‘इच्छा/प्रेरणा’ से caus. इषय-)
सुराधाःwell-bounteous / of good gifts
सुराधाः:
कर्तृ (नद्यः का विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु- + राधा (प्रातिपदिक)
towards, hither
:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb) / Upasarga
Root
वक्षणाःthe streams / the flowing ones
वक्षणाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवक्षणा (प्रातिपदिक; ‘stream/flow’, RV usage)
पृणध्वम्fill (yourselves) / become full!
पृणध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पॄ (पूरणे)
यातgo!
यात:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√या (गतौ)
शीभम्swiftly / with speed
शीभम्:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थे)
TypeNoun (adverbial accusative)
Rootशीभ (प्रातिपदिक)