HomeRig VedaMandala 3Sukta 33Mantra 13
Previous Mantra

Mantra 13

Sukta 3.33

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Āpaḥ (Waters) as liberating powers
Chandas: Triṣṭubh (shorter cadence; possibly a catalectic/irregular triṣṭubh segment)

उद्व ऊर्मिः शम्या हन्त्वापो योक्त्राणि मुञ्चत । मादुष्कृतौ व्येनसाघ्न्यौ शूनमारताम् ॥

उद्व॑ ऊ॒र्मिः शम्या॑ ह॒न्त्वापो॒ योक्त्रा॑णि मुञ्चत । मादु॑ष्कृतौ॒ व्ये॑नसा॒घ्न्यौ शून॒मार॑ताम् ॥

úd va ūŕmiḥ śámyā hantu ā́po yóktrāṇi muñcata | mā́ duṣ-kṛtáu ví-enasā́ghnyau śū́nam ā́ aratām ||

Let the rising wave strike away the wooden stakes; O Waters, loosen the yokes. Let not the two guiltless ones be harmed through ill-doing or fault; let them come to safety and well-being.

उत् । वः॒ । ऊ॒र्मिः । शम्याः॑ । ह॒न्तु॒ । आपः॑ । योक्त्रा॑णि । मु॒ञ्च॒त॒ । मा । अदुः॑ऽकृतौ । विऽए॑नसा । अ॒घ्न्यौ । शून॑म् । आ । अ॒र॒ता॒म् ॥उत् । वः । ऊर्मिः । शम्याः । हन्तु । आपः । योक्त्राणि । मुञ्चत । मा । अदुःकृतौ । विएनसा । अघ्न्यौ । शूनम् । आ । अरताम् ॥ut | vaḥ | ūrmiḥ | śamyāḥ | hantu | āpaḥ | yoktrāṇi | muñcata | mā | aduḥ-kṛtau | vi-enasā | aghnyau | śūnam | ā | aratām

उद्up, forth
उद्:
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) / ud (preverb)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (genitival)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
ऊर्मिःwave, surge
ऊर्मिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊर्मि- (प्रातिपदिक)
शम्याwith a peg/pin (shamyā; a fastening-pin)
शम्या:
करण
TypeNoun
Rootशम्या- (प्रातिपदिक)
हन्तुlet (it) strike/smite
हन्तु:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ (of ‘मुञ्चत’) / संबोधन-सदृश (addressed waters)
TypeNoun
Rootअप्/आप्- (प्रातिपदिक)
योक्त्राणिyoke-straps, thongs
योक्त्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootयोक्त्र- (प्रातिपदिक)
मुञ्चतrelease, loosen
मुञ्चत:
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
दुष्कृतौin misdeed, in wrongdoing
दुष्कृतौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदुष्कृति- (प्रातिपदिक)
विapart, asunder, away
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग) / vi (preverb)
एनसाby sin, by fault
एनसा:
करण
TypeNoun
Rootएनस्- (प्रातिपदिक)
अघ्न्यौthe two ‘not-to-be-slain’ ones (holy cows; here: the two rivers)
अघ्न्यौ:
कर्तृ (of ‘अराताम्’)
TypeNoun/Adjective (dual epithet)
Rootअघ्न्या- (प्रातिपदिक)
शूनम्harmlessly, without injury
शूनम्:
कर्म-प्रवचनीय/क्रियाविशेषण
TypeAdjective (used adverbially)
Rootशून- (प्रातिपदिक)
अराताम्let the two grant/allow (passage)
अराताम्:
TypeVerb
Rootरि/रा (धातु) with preverb आ-; Vedic injunctive/aorist formation