HomeRig VedaMandala 3Sukta 31Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.31

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) (traditional circle attribution)
Devata: Agni (with an Indra-epithet appearing as allied power)
Chandas: Triṣṭubh

अग्निर्जज्ञे जुह्वा रेजमानो महस्पुत्राँ अरुषस्य प्रयक्षे । महान्गर्भो मह्या जातमेषां मही प्रवृद्धर्यश्वस्य यज्ञैः ॥

अ॒ग्निर्ज॑ज्ञे जु॒ह्वा॒३॒॑ रेज॑मानो म॒हस्पु॒त्राँ अ॑रु॒षस्य॑ प्र॒यक्षे॑ । म॒हान्गर्भो॒ मह्या जा॒तमे॑षां म॒ही प्र॒वृद्धर्य॑श्वस्य य॒ज्ञैः ॥

agnír jajñe juhvā́ rejámāno mahás putrā́n aruṣásya prá-yakṣe | mahā́n gárbho mahyā́ jātám eṣāṃ mahī́ prá-vṛddh haryaśvásya yajñáiḥ ||

Agni is born, blazing on the ladle, for the great offering—sons of the ruddy One. A mighty womb, greatly born for them; great is the growth by the sacrifices of the tawny-horsed power.

अ॒ग्निः । ज॒ज्ञे॒ । जु॒ह्वा॑ । रेज॑मानः । म॒हः । पु॒त्रान् । अ॒रु॒षस्य॑ । प्र॒ऽयक्षे॑ । म॒हान् । गर्भः॑ । महि॑ । आ । जा॒तम् । ए॒षा॒म् । म॒ही । प्र॒ऽवृत् । हरि॑ऽअश्वस्य । य॒ज्ञैः ॥अग्निः । जज्ञे । जुह्वा । रेजमानः । महः । पुत्रान् । अरुषस्य । प्रयक्षे । महान् । गर्भः । महि । आ । जातम् । एषाम् । मही । प्रवृत् । हरिअश्वस्य । यज्ञैः ॥agniḥ | jajñe | juhvā | rejamānaḥ | mahaḥ | putrān | aruṣasya | pra-yakṣe | mahān | garbhaḥ | mahi | ā | jātam | eṣām | mahī | pra-vṛt | hari-aśvasya | yajñaiḥ

अग्निःAgni (the fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
जज्ञेwas born / has been born
जज्ञे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जनि)
जुह्वाwith the ladle (sacrificial spoon)
जुह्वा:
करण
TypeNoun
Rootजुहू- (प्रातिपदिक)
रेजमानःshining, blazing
रेजमानः:
कर्तृ (अग्नि-विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Root√रेज्
महःof the great one / of greatness
महः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहत्/महस्- (प्रातिपदिक)
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र- (प्रातिपदिक)
अरुषस्यof the ruddy one (Arusha)
अरुषस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअरुष- (प्रातिपदिक)
प्रयक्षेhas worshipped / has sacrificed
प्रयक्षे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√यज्
महान्great
महान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत्- (प्रातिपदिक)
गर्भःembryo, womb-child
गर्भः:
कर्तृ (अग्नि-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootगर्भ- (प्रातिपदिक)
मह्याof the great (earth/queen)
मह्या:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमही- (प्रातिपदिक)
जातम्born
जातम्:
(अग्नि-विशेषण/विधेय)
TypePast participle
Root√जन्
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महीgreat
मही:
कर्तृ-विशेषण/विधेय
TypeAdjective/Noun
Rootमही- (प्रातिपदिक)
प्रवृद्धाgrown strong, increased
प्रवृद्धा:
कर्तृ-विशेषण (मही-विशेषण)
TypePast participle (Adjective)
Root√वृध्
र्यश्वस्यof Ryashva (a patron/descendant)
र्यश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootर्यश्व- (प्रातिपदिक)
यज्ञैःby/with sacrifices
यज्ञैः:
करण
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक)