HomeRig VedaMandala 3Sukta 31Mantra 20
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Sukta 3.31

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.31)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

मिहः पावकाः प्रतता अभूवन्त्स्वस्ति नः पिपृहि पारमासाम् । इन्द्र त्वं रथिरः पाहि नो रिषो मक्षूमक्षू कृणुहि गोजितो नः ॥

मिह॑: पाव॒काः प्रत॑ता अभूवन्त्स्व॒स्ति न॑: पिपृहि पा॒रमा॑साम् । इन्द्र॒ त्वं र॑थि॒रः पा॑हि नो रि॒षो म॒क्षूम॑क्षू कृणुहि गो॒जितो॑ नः ॥

míhaḥ pāvakā́ḥ prátatā abhūvan svastí naḥ pipṛhi pā́ram āsā́m | índra tvaṃ rathiráḥ pāhi no riṣó mákṣūmakṣū kṛṇuhi gojító naḥ ||

The purifying rains have spread themselves; carry us safely to the farther shore of these movements. O Indra, strong in the chariot-force, guard us from harm; swiftly, again and again, make us winners of the rays of Light.

मिहः॑ । पा॒व॒काः । प्रऽत॑ताः । अ॒भू॒व॒न् । स्व॒स्ति । नः॒ । पि॒पृ॒हि॒ । पा॒रम् । आ॒सा॒म् । इन्द्र॑ । त्वम् । र॒थि॒रः । पा॒हि॒ । नः॒ । रि॒षः । म॒क्षुऽम॑क्षु । कृ॒णु॒हि॒ । गो॒ऽजितः॑ । नः॒ ॥मिहः । पावकाः । प्रतताः । अभूवन् । स्वस्ति । नः । पिपृहि । पारम् । आसाम् । इन्द्र । त्वम् । रथिरः । पाहि । नः । रिषः । मक्षुमक्षु । कृणुहि । गोजितः । नः ॥mihaḥ | pāvakāḥ | pra-tatāḥ | abhūvan | svasti | naḥ | pipṛhi | pāram | āsām | indra | tvam | rathiraḥ | pāhi | naḥ | riṣaḥ | makṣu-makṣu | kṛṇuhi | go--jitaḥ | naḥ

मिहःof/ from the mist, rain-cloud (rain)
मिहः:
अपादान/अधिकरण (स्रोत/स्थान-सम्बन्धः; ‘from/with respect to the mist/rain’)
TypeNoun
Rootमिह् (वर्षणे) / मिह्- (प्रातिपदिक)
पावकाःthe purifying ones (purifiers; esp. fires/bright streams)
पावकाः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootपावक- (पू ‘to purify’ से)
प्रतताःspread out, extended
प्रतताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple/Adjective
Rootप्र-√तन् (तनोति) / प्रतत- (कृदन्त)
अभूवन्became, came to be
अभूवन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति)
स्वस्तिwell-being, welfare
स्वस्ति:
कर्म/प्रयोजन (आशीर्वादार्थ)
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय; सु+अस्ति)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (to/for us) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
पिपृहिfill, fulfil, grant
पिपृहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पॄ (पूरणे) / √पॄ (पिपर्ति)
पारमासाम्of the farthest ends/limits (of the crossings)
पारमासाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the farthest limits/ends’)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootपारम- (परम ‘farthest/ultimate’ से; वेद. ‘further shore/limit’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र-
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
रथिरःchariot-bearing, charioteer-like
रथिरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootरथिर- (रथ ‘chariot’ से)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
रिषःfrom harm, from injury
रिषः:
अपादान (from harm) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरिष्/रिषा- (हानि/क्षति ‘harm’)
मक्षुquickly
मक्षु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमक्षु (अव्यय)
अक्षुswiftly, at once
अक्षु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअक्षु (अव्यय)
कृणुहिmake, render
कृणुहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
गोजितःcow-winning, wealth-winning
गोजितः:
कर्म-विशेषण/फल (make [us] ‘cow-winning’)
TypeAdjective
Rootगो-जित् (गो ‘cow/wealth’ + √जि ‘to win’)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्