HomeRig VedaMandala 3Sukta 30Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 3.30

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

एको द्वे वसुमती समीची इन्द्र आ पप्रौ पृथिवीमुत द्याम् । उतान्तरिक्षादभि नः समीक इषो रथीः सयुजः शूर वाजान् ॥

एको॒ द्वे वसु॑मती समी॒ची इन्द्र॒ आ प॑प्रौ पृथि॒वीमु॒त द्याम् । उ॒तान्तरि॑क्षाद॒भि न॑: समी॒क इ॒षो र॒थीः स॒युज॑: शूर॒ वाजा॑न् ॥

éko dve vásumatī samīcī́ índra ā́ paprau pṛthivī́m utá dyā́m | utā́ntárikṣād abhí naḥ samī́ka iṣó rathī́ḥ sayújaḥ śūra vā́jān ||

One, O Indra, thou fillest the two rich realms that face each other—Earth and Heaven; and from the mid-region too thou comest near us to our meeting. O hero, bring the impelling energies and the yoked powers of the chariot—plenitudes of force for the victorious journey.

एकः॑ । द्वे इति॑ । वसु॑मती॒ इति॒ वसु॑ऽमती । स॒मी॒ची इति॑ स॒म्ऽई॒ची । इन्द्रः॑ । आ । प॒प्रौ॒ । पृ॒थि॒वीम् । उ॒त । द्याम् । उ॒त । अ॒न्तरि॑क्षात् । अ॒भि । नः॒ । स॒म्ऽई॒के । इ॒षः । र॒थीः । स॒ऽयुजः॑ । शू॒र॒ । वाजा॑न् ॥एकः । द्वे इति । वसुमती इति वसुमती । समीची इति सम्ईची । इन्द्रः । आ । पप्रौ । पृथिवीम् । उत । द्याम् । उत । अन्तरिक्षात् । अभि । नः । सम्ईके । इषः । रथीः । सयुजः । शूर । वाजान् ॥ekaḥ | dve iti | vasumatī itivasu-matī | samīcī itisam-īcī | indraḥ | ā | paprau | pṛthivīm | uta | dyām | uta | antarikṣāt | abhi | naḥ | sam-īke | iṣaḥ | rathīḥ | sa-yujaḥ | śūra | vājān

एकःone (alone)
एकः:
Kartā
TypeAdjective (numeral)
Rootएक (प्रातिपदिक)
द्वेtwo
द्वे:
Karma
TypeAdjective (numeral)
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
वसुमतीrich in goods/wealthy
वसुमती:
Karma
TypeAdjective
Rootवसुमत् (प्रातिपदिक)
समीचीmutually facing, corresponding
समीची:
Karma
TypeAdjective
Rootसमीचि (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
पप्रौfilled, pervaded, made full
पप्रौ:
TypeVerb
Root√पॄ (पॄ/पॄणाति ‘to fill, to pervade, to make full’)
पृथिवीम्the Earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
द्याम्the Heaven/sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
अन्तरिक्षात्from the mid-air/atmosphere
अन्तरिक्षात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
समीकinto presence, to close encounter
समीक:
Adhikaraṇa
TypeNoun (used adverbially)
Rootसमीक (प्रातिपदिक; ‘meeting, encounter, presence’)
इषःrefreshments, provisions, invigorations
इषः:
Karma
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक)
रथीःcharioteers / those with chariots
रथीः:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
सयुजःyoked together, allied
सयुजः:
Karma
TypeAdjective
Rootसयुज् (प्रातिपदिक)
शूरO hero
शूर:
TypeNoun (vocative epithet)
Rootशूर (प्रातिपदिक)
वाजान्prizes, strengths, (winning) powers
वाजान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)