HomeRig VedaMandala 3Sukta 29Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 3.29

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Agni (newborn; also cosmogonic birth imagery)
Chandas: Triṣṭubh

अजीजनन्नमृतं मर्त्यासोऽस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम् । दश स्वसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते ॥

अजी॑जनन्न॒मृतं॒ मर्त्या॑सोऽस्रे॒माणं॑ त॒रणिं॑ वी॒ळुज॑म्भम् । दश॒ स्वसा॑रो अ॒ग्रुव॑: समी॒चीः पुमां॑सं जा॒तम॒भि सं र॑भन्ते ॥

ájījanann amṛ́taṃ mártyāso ’sremā́ṇaṃ táraṇiṃ vīḷújambham | dáśa svásāro ágruvaḥ samīcī́ḥ púmāṃsaṃ jātám abhí sáṃ rabhante ||

Mortals have brought to birth the deathless—unyielding, a swift deliverer, breaker of strongholds. Ten sisters, straight-moving and united, clasp around the newborn male power.

अजी॑जनन् । अ॒मृत॑म् । मर्त्या॑सः । अ॒स्रे॒माण॑म् । त॒रणि॑म् । वी॒ळुऽज॑म्भम् । दश॑ । स्वसा॑रः । अ॒ग्रुवः॑ । स॒मी॒चीः । पुमां॑सम् । जा॒तम् । अ॒भि । सम् । र॒भ॒न्ते॒ ॥अजीजनन् । अमृतम् । मर्त्यासः । अस्रेमाणम् । तरणिम् । वीळुजम्भम् । दश । स्वसारः । अग्रुवः । समीचीः । पुमांसम् । जातम् । अभि । सम् । रभन्ते ॥ajījanan | amṛtam | martyāsaḥ | asremāṇam | taraṇim | vīḷu-jambham | daśa | svasāraḥ | agruvaḥ | samīcīḥ | pumāṃsam | jātam | abhi | sam | rabhante

अजीजनन्they generated / produced
अजीजनन्:
(क्रिया) मुख्य क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
अमृतम्immortality; the immortal (substance)
अमृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअ-मृत (प्रातिपदिक: अमृत)
मर्त्यासःmortals
मर्त्यासः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
अस्रेमाणम्the moving/streaming one
अस्रेमाणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्रेमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्रम्/√सृ? ‘to go/flow, to move’ → ‘moving, streaming’; Vedic form)
तरणिम्the crosser; deliverer
तरणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootतरणि (प्रातिपदिक; from √तॄ ‘to cross’)
वीळुजम्भम्strong-jawed; crushing (foes)
वीळुजम्भम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवीळु-जम्भ (समास; जम्भ ‘jaw/chewer, crusher’ with वीळु- ‘strong/firm’; epithet)
दशten
दश:
(विशेषण) संख्या-निर्देश
TypeIndeclinable
Rootदशन् (संख्या)
स्वसारःsisters
स्वसारः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्वसृ (प्रातिपदिक)
अग्रुवःstraight; not deviating
अग्रुवः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-ग्रु (प्रातिपदिक; ‘not crooked/ not going astray’ → ‘straight’)
समीचीःconverging; facing/going together
समीचीः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमीचि (प्रातिपदिक; ‘going together/meeting, aligned’)
पुमांसम्the man; male
पुमांसम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
जातम्born; arisen
जातम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Root√जन् → जात (क्त-कृदन्त)
अभिtowards; upon
अभि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभि
सम्together; completely
सम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्
रभन्तेthey grasp; they seize
रभन्ते:
(क्रिया) मुख्य क्रिया
TypeVerb
Root√रभ् (रभते ‘to seize, grasp’)