HomeRig VedaMandala 3Sukta 29Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 3.29

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (shorter pādas; exact metrical classification may vary by pada count in recension)

सुनिर्मथा निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः । अग्ने स्वध्वरा कृणु देवान्देवयते यज ॥

सु॒नि॒र्मथा॒ निर्म॑थितः सुनि॒धा निहि॑तः क॒विः । अग्ने॑ स्वध्व॒रा कृ॑णु दे॒वान्दे॑वय॒ते य॑ज ॥

sunirmáthā nírmathitaḥ sunidhā́ níhitaḥ kavíḥ | ágne svadhvarā́ kṛṇu devā́n devayaté yaja ||

Well churned-out, well brought forth; well placed, the seer-flame is set within. O Agni, make the paths of the work beautiful and true; sacrifice to the gods for the one who seeks the divine.

सु॒निः॒ऽमथा॑ । निःऽम॑थितः । सु॒ऽनि॒धा । निऽहि॑तः । क॒विः । अग्ने॑ । सु॒ऽअ॒ध्व॒रा । कृ॒णु॒ । दे॒वान् । दे॒व॒ऽय॒ते । य॒ज॒ ॥सुनिःमथा । निःमथितः । सुनिधा । निहितः । कविः । अग्ने । सुअध्वरा । कृणु । देवान् । देवयते । यज ॥suniḥ-mathā | niḥ-mathitaḥ | su-nidhā | ni-hitaḥ | kaviḥ | agne | su-adhvarā | kṛṇu | devān | deva-yate | yaja

सुनिर्मथाःwell-churned-out / well-produced (from friction)
सुनिर्मथाः:
Kartā (अग्निः—कर्ता—का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + निर्मथ (प्रातिपदिक; √मथ ‘मथ्/मन्थ्’ ‘to churn, rub out’ से) अथवा ‘सु-निर्मथ’ (कृदन्त-विशेषण)
निर्मथितःchurned out / produced by rubbing
निर्मथितः:
Kartā (अग्निः—कर्ता—का विशेषण)
TypeAdjective (past passive participle)
Root√मथ (मथ्/मन्थ्) + नि + निर्; क्त (कृदन्त)
सुनिधाःwell-placed / well-deposited
सुनिधाः:
Kartā (अग्निः—कर्ता—का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + निधा (प्रातिपदिक; √धा ‘to place’ से ‘निधा/निधि’ भाव)
निहितःplaced down, deposited
निहितः:
Kartā (अग्निः—कर्ता—का विशेषण)
TypeAdjective (past passive participle)
Root√धा + नि; क्त (कृदन्त)
कविःthe seer, wise one (Agni)
कविः:
Kartā (अग्निः/कविः—कर्ता)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन; कर्ता/कर्म आदि नहीं)
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्वध्वराःof good rite / with good sacrifice
स्वध्वराः:
Kartā (अग्निः—कर्ता—का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + अध्वर (प्रातिपदिक ‘rite, sacrifice’)
कृणुmake, perform
कृणु:
(क्रिया); कर्ता: त्वम् (अग्ने)
TypeVerb
Root√कृ (कर्) ‘to do, make’
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवयते(for) the god-seeking worshipper
देवयते:
Sampradāna (यज्-क्रिया का लाभार्थी/प्रयोजक: ‘देवयते’ = देव-इच्छुक यजमान)
TypeVerb
Rootदेवय (धातु/नामधातु ‘to seek/worship the gods’) अथवा ‘देवय’ (प्रातिपदिक) से वर्तमानकालिक रूप
यजsacrifice, worship
यज:
(क्रिया); कर्ता: त्वम् (अग्ने)
TypeVerb
Root√यज् ‘to worship, sacrifice’