Mantra 3
Sukta 3.27
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने शकेम ते वयं यमं देवस्य वाजिनः । अति द्वेषांसि तरेम ॥
Samhita Patha (IAST)
अग्ने॑ श॒केम॑ ते व॒यं यमं॑ दे॒वस्य॑ वा॒जिन॑: । अति॒ द्वेषां॑सि तरेम ॥
Transliteration
áagne śaké́ma te vayáṁ yámam devásya vā́jinaḥ | áti dveṣā́ṁsi taréma ||
Translation
O Agni, may we be able—your energetic ones—to attain the divine restraint and right governance; may we cross beyond the hatreds and resistances.
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॑ । श॒केम॑ । ते॒ । व॒यम् । यम॑म् । दे॒वस्य॑ । वा॒जिनः॑ । अति॑ । द्वेषां॑सि । त॒रे॒म॒ ॥अग्ने । शकेम । ते । वयम् । यमम् । देवस्य । वाजिनः । अति । द्वेषांसि । तरेम ॥agne | śakema | te | vayam | yamam | devasya | vājinaḥ | ati | dveṣāṃsi | tarema
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
शकेमmay we be able
शकेम:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√शक् (शक्नोति) सामर्थ्ये
तेof/for you
ते:
सम्बन्ध (genitive: ‘of/for you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ (of शकेम/तरेम)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
यमम्Yama (the god Yama)
यमम्:
कर्म (object of an implied verb like ‘to reach/attain’ under शकेम)
TypeNoun
Rootयम- (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
वाजिनःof the prize-winner / of the vigorous one
वाजिनः:
सम्बन्ध (genitive; qualifier of देवस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्- (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प (disjunctive particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
अतिacross; beyond
अति:
क्रियाविशेषण (modifies the verb)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
द्वेषांसिhatreds; hostilities
द्वेषांसि:
कर्म (object of तरेम)
TypeNoun
Rootद्वेषस्- (प्रातिपदिक)
तरेमmay we cross over
तरेम:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√तॄ (तरति) प्लवने/अतिक्रमे