Mantra 2
Sukta 3.24
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni (with Iḷā)
Chandas: Gāyatrī (probable; confirm by metrical scan)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्न इळा समिध्यसे वीतिहोत्रो अमर्त्यः । जुषस्व सू नो अध्वरम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अग्न॑ इ॒ळा समि॑ध्यसे वी॒तिहो॑त्रो॒ अम॑र्त्यः । जु॒षस्व॒ सू नो॑ अध्व॒रम् ॥
Transliteration
agná iḷā́ sám idhyase vīti-hótro amártyaḥ | júṣasva sú no adhvarám ||
Translation
O Agni, with Iḷā thou art kindled into fullness, the immortal who comes to the offering. Accept happily our unbroken movement of sacrifice.
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॑ । इ॒ळा । सम् । इ॒ध्य॒से॒ । वी॒तिऽहो॑त्रः । अम॑र्त्यः । जु॒षस्व॑ । सु । नः॒ । अ॒ध्व॒रम् ॥अग्ने । इळा । सम् । इध्यसे । वीतिहोत्रः । अमर्त्यः । जुषस्व । सु । नः । अध्वरम् ॥agne | iḷā | sam | idhyase | vīti-hotraḥ | amartyaḥ | juṣasva | su | naḥ | adhvaram
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
इळाIḷā (invocation/ritual nourishment; a goddess-name)
इळा:
कर्तृ (सम्बन्धः: अग्ने इळा [भूत्वा/सह])
TypeNoun
Rootइळा- (प्रातिपदिक)
सम्together, fully (prefix)
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
इध्यसेyou are kindled / you blaze
इध्यसे:
कर्तृ: त्वम् (अग्निः)
TypeVerb
Rootइध् (दीप्तौ/प्रदीप्तौ) धातु
वीतिहोत्रःwhose oblation is welcomed/accepted (invited to the offering)
वीतिहोत्रः:
कर्तृ-विशेषणम् (अग्नेः)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवीति- + होत्र- (प्रातिपदिक; समासः)
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
कर्तृ-विशेषणम् (अग्नेः)
TypeAdjective
Rootअ-मर्त्य- (प्रातिपदिक)
जुषस्वtake pleasure in / accept / enjoy
जुषस्व:
कर्तृ: त्वम् (अग्निः); कर्म: अध्वरम्
TypeVerb
Rootजुष् (प्रीतौ/सेवने) धातु
सुwell, graciously
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात/अव्यय)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (अध्वरस्य/यजमानस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अध्वरम्the sacrifice, rite
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर- (प्रातिपदिक)