HomeRig VedaMandala 3Sukta 22Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.22

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni (with Indra as associated actor)
Chandas: Triṣṭubh (probable; long verse)

अयं सो अग्निर्यस्मिन्त्सोममिन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः । सहस्रिणं वाजमत्यं न सप्तिं ससवान्त्सन्त्स्तूयसे जातवेदः ॥

अ॒यं सो अ॒ग्निर्यस्मि॒न्त्सोम॒मिन्द्र॑: सु॒तं द॒धे ज॒ठरे॑ वावशा॒नः । स॒ह॒स्रिणं॒ वाज॒मत्यं॒ न सप्तिं॑ सस॒वान्त्सन्त्स्तू॑यसे जातवेदः ॥

ayáṃ só agnír yásmint sómam índraḥ sutáṃ dadhé jaṭháre vāvaśānáḥ | sahasríṇaṃ vā́jam átyaṃ ná saptíṃ sasavā́nt sán stū́yase jātavedāḥ ||

This is that Agni in whom Indra has placed the pressed Soma within his belly, rejoicing. Having won the thousandfold plenitude of force—like a swift steed, like a coursing racer—you are praised, O Jātavedas, as the victorious carrier of the inner delight.

अ॒यम् । सः । अ॒ग्निः । यस्मि॑न् । सोम॑म् । इन्द्रः॑ । सु॒तम् । द॒धे । ज॒ठरे॑ । वा॒व॒शा॒नः । स॒ह॒स्रिण॑म् । वाज॑म् । अत्य॑म् । न । सप्ति॑म् । स॒स॒वान् । सन् । स्तू॒य॒से॒ । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ ॥अयम् । सः । अग्निः । यस्मिन् । सोमम् । इन्द्रः । सुतम् । दधे । जठरे । वावशानः । सहस्रिणम् । वाजम् । अत्यम् । न । सप्तिम् । ससवान् । सन् । स्तूयसे । जातवेदः ॥ayam | saḥ | agniḥ | yasmin | somam | indraḥ | sutam | dadhe | jaṭhare | vāvaśānaḥ | sahasriṇam | vājam | atyam | na | saptim | sasavān | san | stūyase | jāta-vedaḥ

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःhe/that
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुतम्pressed, expressed
सुतम्:
Karma
TypeAdjective/Participle
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त) अथवा सुत (विशेषण)
दधेhas placed/has put
दधे:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
जठरेin the belly
जठरे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
वावशानःeagerly desiring, yearning
वावशानः:
Kartā
TypeParticiple
Rootवाश्/वश् (धातु; ‘to desire/long for’, वेदिक) → वावशान (कृदन्त; लिट्-प्रत्ययान्त वर्तमान-भावक/आत्मनेपदीय)
सहस्रिणम्thousand-fold, possessing a thousand
सहस्रिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having a thousand’)
वाजम्prize, strength, winning power
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
अत्यम्a steed
अत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक; ‘steed’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सप्तिम्a steed (swift horse)
सप्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसप्ति (प्रातिपदिक; ‘horse/steed’, वेदिक)
ससवान्having won/produced (victorious)
ससवान्:
Kartā
TypeParticiple
Rootसू (धातु; ‘to press/impel/bring forth’) → ससवान् (कृदन्त; लिट्-परफेक्ट-भागवत्/क्वसु)
सन्being
सन्:
Kartā
TypeParticiple
Rootअस् (धातु) → सन् (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
स्तूयसेyou are praised
स्तूयसे:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
जातवेदःO Jātavedas (Agni, knower of births/all beings)
जातवेदः:
Sambodhana
TypeNoun (vocative epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नेः नाम)