HomeRig VedaMandala 3Sukta 2Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.2)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वृणीमहे अह्रयं वाजमृग्मियम् । रातिं भृगूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा ॥

आ म॒न्द्रस्य॑ सनि॒ष्यन्तो॒ वरे॑ण्यं वृणी॒महे॒ अह्र॑यं॒ वाज॑मृ॒ग्मिय॑म् । रा॒तिं भृगू॑णामु॒शिजं॑ क॒विक्र॑तुम॒ग्निं राज॑न्तं दि॒व्येन॑ शो॒चिषा॑ ॥

ā mandrásya saniṣyántaḥ váreṇyaṃ vṛṇīmahe áhrayaṃ vā́jam ṛgmíyam | rātíṃ bhṛgūṇām uśíjaṃ kaví-kratum agníṃ rājántaṃ divyéna śocíṣā ||

Seeking the gain of the Delight, we choose the most choice-worthy—Agni, unerring, the plenitude of force that is hymned by the Word; the gift of the Bhṛgus, the eager flame, the seer-will, shining with a divine radiance.

आ । म॒न्द्रस्य॑ । स॒नि॒ष्यन्तः॑ । वरे॑ण्यम् । वृ॒णी॒महे॑ । अह्र॑यम् । वाज॑म् । ऋ॒ग्मिय॑म् । रा॒तिम् । भृगू॑णाम् । उ॒शिज॑म् । क॒विऽक्र॑तुम् । अ॒ग्निम् । राज॑न्तम् । दि॒व्येन॑ । शो॒चिषा॑ ॥आ । मन्द्रस्य । सनिष्यन्तः । वरेण्यम् । वृणीमहे । अह्रयम् । वाजम् । ऋग्मियम् । रातिम् । भृगूणाम् । उशिजम् । कविक्रतुम् । अग्निम् । राजन्तम् । दिव्येन । शोचिषा ॥ā | mandrasya | saniṣyantaḥ | vareṇyam | vṛṇīmahe | ahrayam | vājam | ṛgmiyam | rātim | bhṛgāūṇām | uśijam | kavi-kratum | agnim | rājantam | divyena | śociṣā

towards; hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga)
मन्द्रस्यof the gladdening/pleasant (one)
मन्द्रस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
सनिष्यन्तःseeking to win/obtain
सनिष्यन्तः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootसन् (धातु √अस् ‘to be’) + इष्य (future-desiderative formation) → सनिṣ्य (prātipadika/participle base)
वरेण्यम्worthy to be chosen; excellent
वरेण्यम्:
कर्म (as qualifier of object)
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक < √वृ ‘to choose’)
वृणीमहेwe choose
वृणीमहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति) ‘to choose’
अह्रयम्unfailing; not slack
अह्रयम्:
कर्म (as qualifier of object)
TypeAdjective
Rootअह्रय (प्रातिपदिक; ‘not sluggish/undeceiving’, Vedic epithet)
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
कर्म (appositional/goal notion)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
ऋग्मियम्hymn-worthy; praised with ṛks
ऋग्मियम्:
कर्म (as qualifier of object)
TypeAdjective
Rootऋग्मिय (प्रातिपदिक < ऋच्/ऋग् ‘hymn’)
रातिम्gift; bounty
रातिम्:
कर्म (apposition/attribute of अग्निम्)
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक < √रा ‘to give’)
भृगूणाम्of the Bhṛgus
भृगूणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
उशिजम्eager; zealous
उशिजम्:
कर्म (qualifier)
TypeAdjective
Rootउशिज् (प्रातिपदिक; ‘eager/zealous’, esp. of priests)
कविक्रतुम्whose resolve is that of a seer; wise-willed
कविक्रतुम्:
कर्म (qualifier)
TypeAdjective
Rootकवि-क्रतु (समास: कवि ‘seer’ + क्रतु ‘will/insight/ritual power’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
राजन्तम्shining; reigning
राजन्तम्:
कर्म (qualifier)
TypeVerb
Root√राज् ‘to shine, be splendid/kingly’ → राजन्त् (present participle)
दिव्येनwith heavenly; divine
दिव्येन:
करण
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक < दिव् ‘sky’)
शोचिषाwith flame; with radiance
शोचिषा:
करण
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)