HomeRig VedaMandala 3Sukta 2Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Maṇḍala 3)
Devata: Agni (also as celestial beacon/ketu and dawn-awakened fire)
Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 3.2 is predominantly triṣṭubh)

शुचिं न यामन्निषिरं स्वर्दृशं केतुं दिवो रोचनस्थामुषर्बुधम् । अग्निं मूर्धानं दिवो अप्रतिष्कुतं तमीमहे नमसा वाजिनं बृहत् ॥

शुचिं॒ न याम॑न्निषि॒रं स्व॒र्दृशं॑ के॒तुं दि॒वो रो॑चन॒स्थामु॑ष॒र्बुध॑म् । अ॒ग्निं मू॒र्धानं॑ दि॒वो अप्र॑तिष्कुतं॒ तमी॑महे॒ नम॑सा वा॒जिनं॑ बृ॒हत् ॥

śucíṃ na yā́mann iṣiráṃ svaḥ-dṛ́śaṃ ketúṃ divó rocaná-sthām uṣar-búdhām | agníṃ mūrdhā́naṃ divó áprati-skutaṃ tám īmahe námasā vā́jinaṃ bṛhát ||

We seek with adoration that Agni—pure as the path of movement, keen-edged in power, visioning the supramental Light; the luminous beacon of heaven stationed in the worlds of radiance, awake with the Dawn. We seek the Head and summit of heaven, the irresistible Flame that cannot be thrust aside, the vast Bearer of plenitude of force.

शुचि॑म् । न । याम॑न् । इ॒षि॒रम् । स्वः॒ऽदृश॑म् । के॒तुम् । दि॒वः । रो॒च॒न॒ऽस्थाम् । उ॒षः॒ऽबुध॑म् । अ॒ग्निम् । मू॒र्धान॑म् । दि॒वः । अप्र॑तिऽस्कुतम् । तम् । ई॒म॒हे॒ । नम॑सा । वा॒जिन॑म् । बृ॒हत् ॥शुचिम् । न । यामन् । इषिरम् । स्वःदृशम् । केतुम् । दिवः । रोचनस्थाम् । उषःबुधम् । अग्निम् । मूर्धानम् । दिवः । अप्रतिस्कुतम् । तम् । ईमहे । नमसा । वाजिनम् । बृहत् ॥śucim | na | yāman | iṣiram | svaḥ-dṛśam | ketum | divaḥ | rocana-sthām | uṣaḥ-budham | agnim | mūrdhānam | divaḥ | aprati-skutam | tam | īmahe | namasā | vājinam | bṛhat

शुचिम्bright, pure (one)
शुचिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुचि- (प्रातिपदिक) < √शुच् (दीप्तौ/शौचे)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यामन्in the course/at the going; on the path
यामन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयामन्- (प्रातिपदिक)
निषिरम्swift, impetuous
निषिरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिषिर- (प्रातिपदिक)
स्वर्दृशम्heaven-seeing; having sight of the light
स्वर्दृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वर्दृश- (समास: स्वः/स्वर् + दृश्)
केतुम्banner; sign; radiant beam
केतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootकेतु- (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
रोचनस्थाम्standing/abiding in the luminous realm
रोचनस्थाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरोचनस्था- (समास: रोचन + स्था)
उषर्बुधम्awakening at dawn; dawn-awakening
उषर्बुधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउषर्बुध- (समास: उषर्/उषस् + बुध)
अग्निम्Agni (Fire)
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
मूर्धानम्head; chief
मूर्धानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूर्धन्- (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
अप्रतिष्कुतम्unopposed; not repelled/checked
अप्रतिष्कुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ- + प्रति + √स्कु/√स्कुन्द् (आच्छादने/प्रतिघाते) → प्रतिष्कुत (कृदन्त/विशेषण)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
ईमहेwe seek; we implore
ईमहे:
TypeVerb
Root√ईम्/√यम् (ईमहे—वैदिक: ‘we seek/implore’)
नमसाwith reverence; with homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस्- (प्रातिपदिक)
वाजिनम्prize-winning; mighty; possessing strength
वाजिनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवाजिन्- (प्रातिपदिक)
बृहत्great; lofty
बृहत्:
Karma
TypeAdjective
Rootबृहन्त्- (प्रातिपदिक) < √बृह् (वृद्धौ)