HomeRig VedaMandala 3Sukta 19Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.19

Devata: Agni

स तेजीयसा मनसा त्वोत उत शिक्ष स्वपत्यस्य शिक्षोः । अग्ने रायो नृतमस्य प्रभूतौ भूयाम ते सुष्टुतयश्च वस्वः ॥

स तेजी॑यसा॒ मन॑सा॒ त्वोत॑ उ॒त शि॑क्ष स्वप॒त्यस्य॑ शि॒क्षोः । अग्ने॑ रा॒यो नृत॑मस्य॒ प्रभू॑तौ भू॒याम॑ ते सुष्टु॒तय॑श्च॒ वस्व॑: ॥

sá tejī́yasā mánasā tvāū́ta utá śíkṣa svapatyásya śíkṣoḥ | ágne rāyó nṛ́tamasya prábhūtau bhūyā́ma te suṣṭutáyaś ca vásvaḥ ||

With a mind made more intense, upheld by you, may we learn—learn the mastery of our own being. O Agni, in the overflowing of the wealth of the most manful Power, may we become your well-praisers, O giver of substance, and grow into that abundance.

सः । तेजी॑यसा । मन॑सा । त्वाऽऊ॑तः । उ॒त । शि॒क्ष॒ । सु॒ऽअ॒प॒त्यस्य॑ । शि॒क्षोः । अग्ने॑ । रा॒यः । नृऽत॑मस्य । प्रऽभू॑तौ । भू॒याम॑ । ते॒ । सु॒ऽस्तु॒तयः॑ । च॒ । वस्वः॑ ॥सः । तेजीयसा । मनसा । त्वाऊतः । उत । शिक्ष । सुअपत्यस्य । शिक्षोः । अग्ने । रायः । नृतमस्य । प्रभूतौ । भूयाम । ते । सुस्तुतयः । च । वस्वः ॥saḥ | tejīyasā | manasā | tvāūtaḥ | uta | śikṣa | su-apatyasya | śikṣoḥ | agne | rāyaḥ | nṛ-tamasya | pra-bhūtau | bhūyāma | te | su-stutayaḥ | ca | vasvaḥ

he (that one)
:
कर्तृ
TypePronoun
Rootस (sarvanāma-prātipadika)
तजीयसाwith a stronger (more forceful)
तजीयसा:
करण
TypeAdjective
Rootतजीयस् (तज्/तञ्ज् ‘to be sharp/strong’ > तजीयस्, comparative stem)
मनसाwith mind, by thought
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस्
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
ओतand also, moreover
ओत:
TypeIndeclinable
Rootउत (particle; Vedic form ओत)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
शिक्षteach!, instruct!
शिक्ष:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशिक्ष्
स्वपत्यस्यof good lordship/one’s own mastery
स्वपत्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootस्वपत्य (स्व + पति)
शिक्षोःof the instructor/learner (of instruction)
शिक्षोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootशिक्षु (agent-noun from शिक्ष् ‘one who teaches/learns’; Vedic)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
रायःof wealth, of riches
रायः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootराय्/रायि (wealth)
नृतमस्यof the most heroic/best
नृतमस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootनृतम (superlative of नृ ‘man/hero’ → ‘most manly/best of men’)
प्रभूतौin the abundance, in the fullness
प्रभूतौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रभूति
भूयामmay we be, may we become
भूयाम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
सुष्टुतयःgood praises
सुष्टुतयः:
कर्तृ (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootसु-स्तुति (स्तुति ‘praise’ with सु-)
and
:
TypeIndeclinable
Root
वसवःgoods/treasures (vasus)
वसवः:
कर्तृ (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootवसु