HomeRig VedaMandala 3Sukta 18Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.18

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

इध्मेनाग्न इच्छमानो घृतेन जुहोमि हव्यं तरसे बलाय । यावदीशे ब्रह्मणा वन्दमान इमां धियं शतसेयाय देवीम् ॥

इ॒ध्मेना॑ग्न इ॒च्छमा॑नो घृ॒तेन॑ जु॒होमि॑ ह॒व्यं तर॑से॒ बला॑य । याव॒दीशे॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान इ॒मां धियं॑ शत॒सेया॑य दे॒वीम् ॥

idhménāgna icchámāno ghṛténa juhómi havyaṃ tárase bálāya | yā́vad ī́śe bráhmaṇā vándamāna imā́ṃ dhíyaṃ śatáseyāya devī́m ||

With fuel, O Agni, seeking, and with clarified offering, I pour the oblation for strength and for power. As far as I am able, worshipping with the sacred word, I bring forward this divine thought-force for a hundredfold victory and mastery.

इ॒ध्मेन॑ । अ॒ग्ने॒ । इ॒च्छमा॑नः । घृ॒तेन॑ । जु॒होमि॑ । ह॒व्यम् । तर॑से । बला॑य । याव॑त् । ईशे॑ । ब्रह्म॑णा । वन्द॑मानः । इ॒माम् । धिय॑म् । श॒त॒ऽसेया॑य । दे॒वीम् ॥इध्मेन । अग्ने । इच्छमानः । घृतेन । जुहोमि । हव्यम् । तरसे । बलाय । यावत् । ईशे । ब्रह्मणा । वन्दमानः । इमाम् । धियम् । शतसेयाय । देवीम् ॥idhmena | agne | icchamānaḥ | ghṛtena | juhomi | havyam | tarase | balāya | yāvat | īśe | brahmaṇā | vandamānaḥ | imām | dhiyam | śata-seyāya | devīm

इध्मेनwith fuel (kindling)
इध्मेन:
करण
TypeNoun
Rootइध्म (प्रातिपदिक) < √इध्/इन्ध् ‘प्रदीपन’
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
इच्छमानःdesiring
इच्छमानः:
कर्तृ (यजमानः/अहं) विशेषणम्
TypeAdjective (participle)
Root√इष्/इच्छ् ‘इच्छा’ (धातु) → इच्छमान (वर्तमान कृदन्त)
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
जुहोमिI offer (pour as oblation)
जुहोमि:
क्रिया
TypeVerb
Root√हु ‘यज्ञे/होमे’
हव्यम्the oblation (to be offered)
हव्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु से ‘होम्य’)
तरसेfor strength, for vigor
तरसे:
सम्प्रदान (उद्देश्य) / प्रयोजन
TypeNoun
Rootतरस् (प्रातिपदिक) ‘वेग/शक्ति’
बलायfor power
बलाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य) / प्रयोजन
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
यावत्as far as, so long as
यावत्:
अधिकारण (परिमाण-सीमा) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (correlative) / Adverbial
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्यय-स्वभाव) ‘यावद्-पर्यन्तम्’
ईशेI am able / I have power
ईशे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईश् ‘ऐश्वर्ये/शासने’
ब्रह्मणाwith sacred formulation (hymn/prayer)
ब्रह्मणा:
करण
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वन्दमानःpraising, doing reverence
वन्दमानः:
कर्तृ (अहं) विशेषणम्
TypeAdjective (participle)
Root√वन्द् ‘स्तुतौ/नमस्कारे’ → वन्दमान (वर्तमान कृदन्त)
इमाम्this
इमाम्:
कर्म (धियं प्रति) विशेषणम्
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियम्thought, inspired hymn
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक) ‘विचार/प्रेरणा/स्तोत्रबुद्धि’
शतसेयायfor long duration (lit. ‘hundred-lay/lasting’)
शतसेयाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य) / प्रयोजन
TypeAdjective
Rootशतसेय (प्रातिपदिक; शत + सेय/शेय ‘शयन/आसन’—दीर्घायुष्/दीर्घस्थितिवाचक विशेषण, वैदिक)
देवीम्the goddess (divine)
देवीम्:
कर्म (धियं विशेषयति) / कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootदेवी (प्रातिपदिक)