HomeRig VedaMandala 3Sukta 17Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 3.17

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

अग्निं सुदीतिं सुदृशं गृणन्तो नमस्यामस्त्वेड्यं जातवेदः । त्वां दूतमरतिं हव्यवाहं देवा अकृण्वन्नमृतस्य नाभिम् ॥

अ॒ग्निं सु॑दी॒तिं सु॒दृशं॑ गृ॒णन्तो॑ नम॒स्याम॒स्त्वेड्यं॑ जातवेदः । त्वां दू॒तम॑र॒तिं ह॑व्य॒वाहं॑ दे॒वा अ॑कृण्वन्न॒मृत॑स्य॒ नाभि॑म् ॥

agníṃ sudītíṃ sudṛ́śaṃ gṛṇánto namasyā́mas tvéḍyaṃ jā́tavedas | tvā́ṃ dūtám aratíṃ havyavā́haṃ devā́ akṛṇvann amṛ́tasya nā́bhim ||

Singing Agni, well-kindled and beautiful to behold, we bow to you, O Jātavedas, worthy of our seeking. The gods made you their messenger, the tireless mover, the carrier of the offering—navel-centre of the deathless.

अ॒ग्निम् । सु॒ऽदी॒तिम् । सु॒ऽदृश॑म् । गृ॒णन्तः॑ । न॒म॒स्यामः॑ । त्वा॒ । ईड्य॑म् । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । त्वाम् । दू॒तम् । अ॒र॒तिम् । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । दे॒वाः । अ॒कृ॒ण्व॒न् । अ॒मृत॑स्य । नाभि॑म् ॥अग्निम् । सुदीतिम् । सुदृशम् । गृणन्तः । नमस्यामः । त्वा । ईड्यम् । जातवेदः । त्वाम् । दूतम् । अरतिम् । हव्यवाहम् । देवाः । अकृण्वन् । अमृतस्य । नाभिम् ॥agnim | su-dītim | su-dṛśam | gṛṇantaḥ | namasyāmaḥ | tvā | īḍyam | jāta-vedaḥ | tvām | dūtam | aratim | havya-vāham | devāḥ | akṛṇvan | amṛtasya | nābhim

अग्निम्Agni (as object of praise/worship)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
सुदीतिम्well-kindled, brightly shining
सुदीतिम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु- + दीति- (प्रातिपदिक; √दीप्/√दी (दीप्तौ) भाव)
सुदृशम्fair to see, of good appearance
सुदृशम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु- + दृश् (प्रातिपदिक: सुदृश-)
गृणन्तःpraising, singing
गृणन्तः:
कर्तृ
TypeVerb-derived participle
Root√गृ (स्तुतौ) → गृणत् (वर्तमान कृदन्त)
नमस्यामःwe worship, we bow to
नमस्यामः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√नमस्/√नम् (नमने) → नमस्य (नामधातु/denominative)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
ईड्यम्worthy of praise/adoration
ईड्यम्:
कर्म
TypeAdjective (gerundive)
Root√ईड्/√ईळ् (स्तुतौ) → ईड्य (कृत्य/gerundive)
जातवेदःO Jātavedas (knower of births; Agni)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजात- (√जन्) + वेदस्- (√विद् ‘to know’) → जातवेदस्-
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
दूतम्messenger
दूतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदूत- (प्रातिपदिक)
अरातिम्one who harms not; non-injuring (protector)
अरातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअराति- (प्रातिपदिक)
हव्यवाहम्carrier of oblations
हव्यवाहम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootहव्य- + वाह- (√वह् ‘to carry’) → हव्यवाह-
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
अकृण्वन्made, appointed
अकृण्वन्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
अमृतस्यof immortality
अमृतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअमृत- (प्रातिपदिक)
नाभिम्navel; hub, central point
नाभिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनाभि- (प्रातिपदिक)