HomeRig VedaMandala 3Sukta 17Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.17

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni (with implied Ushas as allied powers)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

त्रीण्यायूंषि तव जातवेदस्तिस्र आजानीरुषसस्ते अग्ने । ताभिर्देवानामवो यक्षि विद्वानथा भव यजमानाय शं योः ॥

त्रीण्यायूं॑षि॒ तव॑ जातवेदस्ति॒स्र आ॒जानी॑रु॒षस॑स्ते अग्ने । ताभि॑र्दे॒वाना॒मवो॑ यक्षि वि॒द्वानथा॑ भव॒ यज॑मानाय॒ शं योः ॥

trī́ṇy āyū́ṃṣi táva jā́tavedas tisrá ājā́nīr uṣásas te agne | tā́bhir devā́nām ávo yakṣi vidvā́n áthā bhava yajamā́nāya śáṃ yóḥ ||

Three are your life-powers, O Jātavedas; three are the dawns, your near-born kin, O Agni. With them, knowing, sacrifice to win the gods’ help; then become for the sacrificer peace and a happy wideness.

त्रीणि॑ । आयूं॑षि । तव॑ । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । ति॒स्रः । आ॒ऽजानीः॑ । उ॒षसः॑ । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । ताभिः॑ । दे॒वाना॑म् । अवः॑ । य॒क्षि॒ । वि॒द्वान् । अथ॑ । भ॒व॒ । यज॑मानाय । शम् । योः ॥त्रीणि । आयूंषि । तव । जातवेदः । तिस्रः । आजानीः । उषसः । ते । अग्ने । ताभिः । देवानाम् । अवः । यक्षि । विद्वान् । अथ । भव । यजमानाय । शम् । योः ॥trīṇi | āyūṃṣi | tava | jāta-vedaḥ | tisraḥ | ājānīḥ | uṣasaḥ | te | agne | tābhiḥ | devānām | avaḥ | yakṣi | vidvān | atha | bhava | yajamānāya | śam | yoḥ

त्रीणिthree
त्रीणि:
Karma (आयूंषि-विशेषणम्)
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)
आयूंषिlifetimes; vital spans
आयूंषि:
Karma (यक्षि इत्यस्य) / विषयः
TypeNoun
Rootआयुस्- (प्रातिपदिक)
तवof you; your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जातवेदःO Jātavedas (Agni), knower of births
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस्- (प्रातिपदिक; जात- + वेदस्)
तिस्रःthree
तिस्रः:
Kartā (उषसः-विशेषणम्)
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)
आजानीःwell-born; noble
आजानीः:
Kartā (उषसः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootआजानी- (प्रातिपदिक)
उषसःdawns
उषसः:
Kartā (भव इत्यस्य) / विषयः
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
ताभिःwith those (three dawns)
ताभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (अवस्-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
अवःhelp; favor
अवः:
Karma
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक)
यक्षिworship; offer (sacrifice)
यक्षि:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
विद्वान्knowing; wise
विद्वान्:
Kartā-विशेषण
TypeParticiple (adjectival)
Rootविद् (धातु) → विद्वस्- (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अथाthen; thus
अथा:
सम्बन्ध/अन्वय (क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
भवbecome; be
भव:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
यजमानायfor the sacrificer
यजमानाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootयजमान- (प्रातिपदिक)
शम्well; auspiciously
शम्:
कर्मप्रवचनीय-भाव/विशेषण
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
योःwelfare; prosperity
योः:
Karma (भव इत्यस्य फलम्)
TypeNoun
Rootयोस्- (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-भावः ‘योः’ = ‘यौ’ इति न, किन्तु ‘योस्’ ‘welfare, prosperity’)