HomeRig VedaMandala 3Sukta 17Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 3.17

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni (as Jātavedas, Hotṛ)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

यथायजो होत्रमग्ने पृथिव्या यथा दिवो जातवेदश्चिकित्वान् । एवानेन हविषा यक्षि देवान्मनुष्वद्यज्ञं प्र तिरेममद्य ॥

यथाय॑जो हो॒त्रम॑ग्ने पृथि॒व्या यथा॑ दि॒वो जा॑तवेदश्चिकि॒त्वान् । ए॒वानेन॑ ह॒विषा॑ यक्षि दे॒वान्म॑नु॒ष्वद्य॒ज्ञं प्र ति॑रे॒मम॒द्य ॥

yáthā́yajo hotrám agne pṛthivyā́ yáthā́ divó jā́tavedas cikitvā́n | evā́néna havíṣā yakṣi devā́n manuṣvád yajñáṃ prá tirémám adyá ||

As once you performed the priestly work on earth, and as from heaven, O Jātavedas, you did it with conscious knowledge—so now by this offering-sacrifice, sacrifice to the gods in the human way; carry this yajña forward beyond its present limit, today.

यथा॑ । अय॑जः । हो॒त्रम् । अ॒ग्ने॒ । पृ॒थि॒व्याः । यथा॑ । दि॒वः । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । चि॒कि॒त्वान् । ए॒व । अ॒नेन॑ । ह॒विषा॑ । य॒क्षि॒ । दे॒वान् । म॒नु॒ष्वत् । य॒ज्ञम् । प्र । ति॒र॒ । इ॒मम् । अ॒द्य ॥यथा । अयजः । होत्रम् । अग्ने । पृथिव्याः । यथा । दिवः । जातवेदः । चिकित्वान् । एव । अनेन । हविषा । यक्षि । देवान् । मनुष्वत् । यज्ञम् । प्र । तिर । इमम् । अद्य ॥yathā | ayajaḥ | hotram | agne | pṛthivyāḥ | yathā | divaḥ | jāta-vedaḥ | cikitvān | eva | anena | haviṣā | yakṣi | devān | manuṣvat | yajñam | pra | tira | imam | adya

यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
अयजःyou sacrificed / you performed worship
अयजः:
(त्वम्) कर्ता
TypeVerb
Rootयज्
होत्रम्the Hotṛ-function / priestly office (invocation)
होत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोत्र (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
जातवेदःO Jātavedas (Agni, knower of births)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक)
चिकित्वान्the wise/knowing one
चिकित्वान्:
कर्तृविशेषण
TypeAdjective
Rootचिकित्वस्/चिकित्वान् (कृदन्त; √चित् ‘to perceive/know’ with intensive/perfect base)
एवthus, indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
अनेनwith this
अनेन:
करण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हविषाwith the oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
यक्षिworship! / sacrifice to!
यक्षि:
(त्वम्) कर्ता
TypeVerb
Rootयज्
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मनुष्वin the manner of Manu / as men do
मनुष्व:
TypeIndeclinable
Rootमनु (प्रातिपदिक) + -ष्व (अव्ययीभाव/क्रियाविशेषणीय प्रत्यय)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
तिरेमmay we cross over / may we carry through
तिरेम:
(वयम्) कर्ता
TypeVerb
Rootतॄ/तॄ॑ (to cross, overcome)
अमम्this (here)
अमम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootअम (प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)