HomeRig VedaMandala 3Sukta 14Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.14

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.14)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

आ होता मन्द्रो विदथान्यस्थात्सत्यो यज्वा कवितमः स वेधाः । विद्युद्रथः सहसस्पुत्रो अग्निः शोचिष्केशः पृथिव्यां पाजो अश्रेत् ॥

आ होता॑ म॒न्द्रो वि॒दथा॑न्यस्थात्स॒त्यो यज्वा॑ क॒वित॑म॒: स वे॒धाः । वि॒द्युद्र॑थ॒: सह॑सस्पु॒त्रो अ॒ग्निः शो॒चिष्के॑शः पृथि॒व्यां पाजो॑ अश्रेत् ॥

ā hótā mandró vidáthāny asthāt satyó yajvā́ kavítamaḥ sá vedhā́ḥ | vidyúd-rathaḥ sáhasas-putró agníḥ śocíṣ-keśaḥ pṛthivyā́ṃ pā́jo aśret ||

The glad Flame, the Hotṛ, has taken his stand in the gatherings—true, a sacrificer, the most seer-wise, the knower of right workings. Agni, son of Force, whose car is lightning, whose hair is flame, has extended his might upon the earth.

आ । होता॑ । म॒न्द्रः । व॒दथा॑नि । अ॒स्था॒त् । स॒त्यः । यज्वा॑ । क॒विऽत॑मः । सः । वे॒धाः । वि॒द्युत्ऽर॑थः । सह॑सः । पु॒त्रः । अ॒ग्निः । शो॒चिःऽके॑शः । पृ॒थि॒व्याम् । पाजः॑ । अ॒श्रे॒त् ॥आ । होता । मन्द्रः । वदथानि । अस्थात् । सत्यः । यज्वा । कवितमः । सः । वेधाः । विद्युत्रथः । सहसः । पुत्रः । अग्निः । शोचिःकेशः । पृथिव्याम् । पाजः । अश्रेत् ॥ā | hotā | mandraḥ | vadathāni | asthāt | satyaḥ | yajvā | kavi-tamaḥ | saḥ | vedhāḥ | vidyut-rathaḥ | sahasaḥ | putraḥ | agniḥ | śociḥ-keśaḥ | pṛthivyām | pājaḥ | aśret

hither, forth (preverb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (√हु ‘to sacrifice, offer’ से) / hotṛ
मन्द्रःgladdening, pleasant-voiced
मन्द्रः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootमन्द्र / mandra
विदथानिassemblies, rites, sacred gatherings
विदथानि:
Karma
TypeNoun
Rootविदथ / vidatha
अस्थात्stood, took his station
अस्थात्:
TypeVerb
Root√स्था / sthā
सत्यःtrue, truthful
सत्यः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसत्य / satya
यज्वाthe sacrificer, worshipper
यज्वा:
Kartā
TypeNoun
Rootयज्वन् / yajvan (√यज् ‘to worship, sacrifice’ से)
कवितमःmost seer-like, most wise-poet
कवितमः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootकवितम / kavitama (कवि + तमप्)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् / tad
वेधाःthe wise disposer/ordainer (sage)
वेधाः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेधस् / vedhas
विद्युद्रथःhe whose chariot is lightning
विद्युद्रथः:
Kartā
TypeNoun
Rootविद्युद्रथ / vidyud-ratha (समासः)
सहसःof might, of strength
सहसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसहस् / sahas
पुत्रःson
पुत्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुत्र / putra
अग्निःAgni (Fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि / agni
शोचिष्केशःhaving flame as hair (flame-haired)
शोचिष्केशः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective (used as noun-epithet)
Rootशोचिष्केश / śociṣ-keśa (समासः)
पृथिव्याम्on/in the earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी / pṛthivī
पाजःradiance, might, brilliance
पाजः:
Karma
TypeNoun
Rootपाजस् / pājas
अश्रेत्rested/leaned; extended (his radiance)
अश्रेत्:
TypeVerb
Root√श्रि / śri (वैदिक: ‘to lean/attach, rest upon; extend’)