Mantra 5
Sukta 3.12
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12)
Devata: Indrāgnī
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
प्र वामर्चन्त्युक्थिनो नीथाविदो जरितारः । इन्द्राग्नी इष आ वृणे ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र वा॑मर्चन्त्यु॒क्थिनो॑ नीथा॒विदो॑ जरि॒तार॑: । इन्द्रा॑ग्नी॒ इष॒ आ वृ॑णे ॥
Transliteration
prá vām arcanty ukthíno nīthā-vído jaritā́raḥ | indrā́gnī íṣa ā́ vṛṇe ||
Translation
The chanters, knowers of the leading paths, sing you forth, O Indra and Agni; I choose for myself your iṣ—your impulsion of nourishment and divine increase.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । वा॒म् । अ॒र्च॒न्ति॒ । उ॒क्थिनः॑ । नी॒थ॒ऽविदः॑ । ज॒रि॒तारः॑ । इन्द्रा॑ग्नी॒ इति॑ । इषः॑ । आ । वृ॒णे॒ ॥प्र । वाम् । अर्चन्ति । उक्थिनः । नीथविदः । जरितारः । इन्द्राग्नी इति । इषः । आ । वृणे ॥pra | vām | arcanti | ukthinaḥ | nītha-vidaḥ | jaritāraḥ | indrāgnī iti | iṣaḥ | ā | vṛṇe
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
वाम्you two
वाम्:
Karma (object of praise) / Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अर्चन्तिthey praise, sing
अर्चन्ति:
—
TypeVerb
Rootअर्च्
उक्थिनःhymn-chanters, reciters of uktha
उक्थिनः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootउक्थिन् (from उक्थ)
नीथाविदःknowers of guidance/leading (ritual conduct)
नीथाविदः:
Kartā (apposition to उक्थिनः)
TypeNoun/Adjective
Rootनीथाविद् (नीथा + विद्)
जरितारःpraisers, singers
जरितारः:
Kartā (apposition)
TypeNoun
Rootजरितृ (from √जर्/√जृ ‘to sing/praise’)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sampradāna (addressed recipients)
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्राग्नि (dvandva: इन्द्र + अग्नि)
इषःof refreshment/nourishment
इषः:
Sambandha
TypeNoun
Rootइष्/इषा (noun)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga)
वृणेI choose, I seek
वृणे:
—
TypeVerb
Rootवृ (वृणुते/वृणे)