Mantra 8
Sukta 3.10
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni (Pāvaka)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires full-sūkta confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
स नः पावक दीदिहि द्युमदस्मे सुवीर्यम् । भवा स्तोतृभ्यो अन्तमः स्वस्तये ॥
Samhita Patha (IAST)
स न॑: पावक दीदिहि द्यु॒मद॒स्मे सु॒वीर्य॑म् । भवा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ अन्त॑मः स्व॒स्तये॑ ॥
Transliteration
sá naḥ pāvaka dīdihi dyumád asmé su-vī́ryam | bhávā stotṛ́bhyo ántamaḥ svastáye ||
Translation
Do thou, O Purifier, blaze for us; place within us a luminous and victorious strength. Become for the singers the nearest helper—closest in our being—for our welfare and safe going.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । पा॒व॒क॒ । दी॒दि॒हि॒ । द्यु॒ऽमत् । अ॒स्मे इति॑ । सु॒ऽवीर्य॑म् । भव॑ । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । अन्त॑मः । स्व॒स्तये॑ ॥सः । नः । पावक । दीदिहि । द्युमत् । अस्मे इति । सुवीर्यम् । भव । स्तोतृभ्यः । अन्तमः । स्वस्तये ॥saḥ | naḥ | pāvaka | dīdihi | dyu-mat | asme iti | su-vīryam | bhava | stotṛ-bhyaḥ | antamaḥ | svastaye
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पावकO Purifier (Agni)
पावक:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootपावक (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ से)
दीदिहिshine forth; blaze
दीदिहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√दीद्/√दीप् (दीप्तौ) — Vedic intensive stem दीदि-
द्युमत्splendid, radiant
द्युमत्:
कर्म
TypeAdjective
Rootद्युमत् (प्रातिपदिक; द्युमन् ‘splendour’ + मतुप्)
अस्मेamong us; in us
अस्मे:
अधिकरण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुवीर्यम्good heroism; excellent strength/valour
सुवीर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसुवीर्य (प्रातिपदिक; सु- + वीर्य)
भवbe; become
भव:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
स्तोतृभ्यःto/for the praisers
स्तोतृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ + तृच्)
अन्तमःthe nearest; most favourable
अन्तमः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअन्तम (प्रातिपदिक; ‘nearest/most intimate’, superlative)
स्वस्तयेfor welfare; for well-being
स्वस्तये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक; ‘well-being’)