Mantra 3
Sukta 3.10
Rishi: Gāthina Viśvāmitra
Devata: Agni (Jātavedas)
Chandas: Gāyatrī or Trishtubh (uncertain; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
स घा यस्ते ददाशति समिधा जातवेदसे । सो अग्ने धत्ते सुवीर्यं स पुष्यति ॥
Samhita Patha (IAST)
स घा॒ यस्ते॒ ददा॑शति स॒मिधा॑ जा॒तवे॑दसे । सो अ॑ग्ने धत्ते सु॒वीर्यं॒ स पु॑ष्यति ॥
Transliteration
sá ghā yás te dádāśati samídhā jātávedase | só agne dhatte suvī́ryaṃ sá puṣyati ||
Translation
He indeed who gives to thee with the kindling-sticks, to Jātavedas, he—O Agni—holds the plenitude of heroic force; he increases in being.
Padapatha (Word Analysis)
सः । घ॒ । यः । ते॒ । ददा॑शति । स॒मिधा॑ । जा॒तऽवे॑दसे । सः । अ॒ग्ने॒ । ध॒त्ते॒ । सु॒ऽवीर्य॑म् । सः । पु॒ष्य॒ति॒ ॥सः । घ । यः । ते । ददाशति । समिधा । जातवेदसे । सः । अग्ने । धत्ते । सुवीर्यम् । सः । पुष्यति ॥saḥ | gha | yaḥ | te | dadāśati | samidhā | jāta-vedase | saḥ | agne | dhatte | su-vīryam | saḥ | puṣyati
Word by Word
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
घindeed, surely
घ:
—
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात) / हि-अर्थे
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम) → य
तेto you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → त्वद्/ते
ददाशतिgives, offers
ददाशति:
क्रिया
TypeVerb
Root√दाश् (दाशति) ‘दे/पूज्/दान’
समिधाwith kindling-stick / with fuel
समिधा:
करण
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक) ‘समिध्/इन्धन’
जातवेदसेto Jātavedas (Agni)
जातवेदसे:
सम्प्रदान
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेषण)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
धत्तेplaces, bestows, obtains
धत्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धत्ते) ‘धारणे/स्थापने’
सुवीर्यम्good heroism / excellent manly power
सुवीर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु- + वीर्य (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
पुष्यतिthrives, prospers
पुष्यति:
क्रिया
TypeVerb
Root√पुष् (पुष्यति) ‘वर्धने/पोषणे’