HomeRig VedaMandala 3Sukta 1Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन ॥

ब॒भ्रा॒णः सू॑नो सहसो॒ व्य॑द्यौ॒द्दधा॑नः शु॒क्रा र॑भ॒सा वपूं॑षि । श्चोत॑न्ति॒ धारा॒ मधु॑नो घृ॒तस्य॒ वृषा॒ यत्र॑ वावृ॒धे काव्ये॑न ॥

babhrāṇáḥ sū́no sahaso vy àdyaut dádhānaḥ śukrā́ rabhasā́ vapū́ṃṣi | ścótanti dhā́rā mádhuno ghṛtásya vṛ́ṣā yátra vāvṛdhé kā́vyena ||

Glowing, O Son of Force, he flashes wide, bearing bright and impetuous forms. The streams drip the honey and the clarified light, where the Bull grows by the seer’s inspired art.

ब॒भ्रा॒णः । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । वि । अ॒द्यौ॒त् । दधा॑नः । शु॒क्रा । र॒भ॒सा । वपूं॑षि । श्चोत॑न्ति । धाराः॑ । मधु॑नः । घृ॒तस्य॑ । वृषा॑ । यत्र॑ । व॒वृ॒धे । काव्ये॑न ॥बभ्राणः । सूनो इति । सहसः । वि । अद्यौत् । दधानः । शुक्रा । रभसा । वपूंषि । श्चोतन्ति । धाराः । मधुनः । घृतस्य । वृषा । यत्र । ववृधे । काव्येन ॥babhrāṇaḥ | sūno iti | sahasaḥ | vi | adyaut | dadhānaḥ | śukrā | rabhasā | vapūṃṣi | ścotanti | dhārāḥ | madhunaḥ | ghṛtasya | vṛṣā | yatra | vavṛdhe | kāvyena

बभ्राणःbeing tawny/brown(-hued)
बभ्राणः:
कर्तृ (अग्निः) विशेषणम्
TypeAdjective/Participle
Rootबभ्र (प्रातिपदिक; ‘भूरा/ताम्रवर्ण’) + क्त (कृदन्त) → बभ्राण
सूनोO son
सूनो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
सहसःof might/strength
सहसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘सहसः सूनो’
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
अद्यौत्shone forth
अद्यौत्:
क्रिया (अग्निः कर्ता)
TypeVerb
Rootद्युत् (धातु)
दधानःbearing, holding
दधानः:
कर्तृ (अग्निः) विशेषणम्
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → शतृ (वर्तमान कृदन्त) दधान
शुक्राbright, shining
शुक्रा:
कर्म (वपूंषि) विशेषणम्
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
रभसाimpetuous, vigorous
रभसा:
कर्म (वपूंषि) विशेषणम्
TypeAdjective
Rootरभस (प्रातिपदिक)
वपूंषिforms, bodies, appearances
वपूंषि:
कर्म
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
श्चोतन्तिthey drip, they trickle
श्चोतन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्चुत्/च्युत् (धातु; ‘टपकना/स्रवणे’)
धाराःstreams
धाराः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
मधुनःof honey/sweetness
मधुनः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — धाराः कस्य?
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
घृतस्यof ghee (clarified butter)
घृतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — मधुनः घृतस्य
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
वृषाthe bull (virile one)
वृषा:
कर्तृ (अग्निः) / विशेषणरूपेण
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) / वृषा (निपातित-प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
वावृधेhas grown, has become strong
वावृधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
काव्येनby poetic skill / by the seer’s art
काव्येन:
करण
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)