HomeRig VedaMandala 3Sukta 1Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

अवर्धयन्त्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन् ॥

अव॑र्धयन्त्सु॒भगं॑ स॒प्त य॒ह्वीः श्वे॒तं ज॑ज्ञा॒नम॑रु॒षं म॑हि॒त्वा । शिशुं॒ न जा॒तम॒भ्या॑रु॒रश्वा॑ दे॒वासो॑ अ॒ग्निं जनि॑मन्वपुष्यन् ॥

ávaṛdhayants subhágaṃ saptá yahvī́ḥ śvetáṃ jajñānám aruṣáṃ mahitvā́ | śíśuṃ na jātám abhy ā́rur aśvā́ devā́so agním jániman vapuṣyan ||

The seven mighty streams increased the fortunate one—white in his birth, ruddy in his greatness. Like horses running to a newborn child, the gods hastened to Agni; they fostered his becoming and made his form grow luminous.

अव॑र्धयन् । सु॒ऽभग॑म् । स॒प्त । य॒ह्वीः । श्वे॒तम् । ज॒ज्ञा॒नम् । अ॒रु॒षम् । म॒हि॒ऽत्वा । शिशु॑म् । न । जा॒तम् । अ॒भि । आ॒रुः॒ । अश्वाः॑ । दे॒वासः॑ । अ॒ग्निम् । जनि॑मन् । व॒पु॒ष्य॒न् ॥अवर्धयन् । सुभगम् । सप्त । यह्वीः । श्वेतम् । जज्ञानम् । अरुषम् । महित्वा । शिशुम् । न । जातम् । अभि । आरुः । अश्वाः । देवासः । अग्निम् । जनिमन् । वपुष्यन् ॥avardhayan | su-bhagam | sapta | yahvīḥ | śvetam | jajñānam | aruṣam | mahi-tvā | śiśum | na | jātam | abhi | āruḥ | aśvāḥ | devāsaḥ | agnim | janiman | vapuṣyan

अवर्धयन्they increased / they made grow
अवर्धयन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धते/वर्धयति)
सुभगम्the fortunate/auspicious (one)
सुभगम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-भग (प्रातिपदिक: सुभग)
सप्तseven
सप्त:
(विशेषण)
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या)
यह्वीःthe swift/impetuous (feminine ones; often the seven rivers/streams)
यह्वीः:
Kartā
TypeNoun
Rootयह्वी (स्त्री. प्रातिपदिक)
श्वेतम्bright, white
श्वेतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
जज्ञानम्born, having been born
जज्ञानम्:
Karma
TypeParticiple
Root√जन् (जायते) → क्त (जज्ञात/जज्ञान)
अरुषम्ruddy, tawny
अरुषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
महित्वाby (his) greatness / through majesty
महित्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहन् (प्रातिपदिक) → महित्व (भाव)
शिशुम्the child
शिशुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
like, as
:
(सम्बन्ध/उपमा)
TypeParticle
Root
जातम्born
जातम्:
Karma
TypeParticiple
Root√जन् → क्त (जात)
अभ्यारुरुःthey mounted / they climbed up to
अभ्यारुरुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रुह् (रोहति) with अभि-आ-
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
जनिमन्in (his) birth, at the birth
जनिमन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Root√जन् → जनिमन् (नपुंसक भाववाचक प्रातिपदिक)
अपुष्यन्they nurtured, they fostered
अपुष्यन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पुष् (पोषयति/पुष्यति)