HomeRig VedaMandala 3Sukta 1Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन् ॥

अ॒पां गर्भं॑ दर्श॒तमोष॑धीनां॒ वना॑ जजान सु॒भगा॒ विरू॑पम् । दे॒वास॑श्चि॒न्मन॑सा॒ सं हि ज॒ग्मुः पनि॑ष्ठं जा॒तं त॒वसं॑ दुवस्यन् ॥

apā́ṃ gárbhaṃ darśatám óṣadhīnām vánā jajāna subhágā vírūpam | devā́saś cit mánasā sáṃ hí jagmúḥ pániṣṭhaṃ jātáṃ távasaṃ duvasyán ||

The visible embryo of the Waters, the growth of the plants—heaven’s woods have brought forth the fortunate, the many-formed. Even the gods came together in mind to serve the most wondrous-born, the strong one.

अ॒पाम् । गर्भ॑म् । द॒र्श॒तम् । ओष॑धीनाम् । वना॑ । ज॒जा॒न॒ । सु॒ऽभगा॑ । विऽरू॑पम् । दे॒वासः॑ । चि॒त् । मन॑सा । सम् । हि । ज॒ग्मुः । पनि॑ष्ठम् । जा॒तम् । त॒वस॑म् । दु॒व॒स्य॒न् ॥अपाम् । गर्भम् । दर्शतम् । ओषधीनाम् । वना । जजान । सुभगा । विरूपम् । देवासः । चित् । मनसा । सम् । हि । जग्मुः । पनिष्ठम् । जातम् । तवसम् । दुवस्यन् ॥apām | garbham | darśatam | oṣadhīnām | vanā | jajāna | su-bhagā | vi-rūpam | devāsaḥ | cit | manasā | sam | hi | jagmuḥ | paniṣṭham | jātam | tavasam | duvasyan

अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकरण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
गर्भम्the embryo/offspring
गर्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
दर्शतम्beautiful, worthy to be seen
दर्शतम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootदर्शत (प्रातिपदिक) < √दृश्
ओषधीनाम्of the plants/herbs
ओषधीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
वनाthe woods/forests
वना:
कर्म
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
जजानbegot/produced
जजान:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
सुभगाःfortunate, auspicious
सुभगाः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-भग (प्रातिपदिक)
विरूपम्of varied form, manifold
विरूपम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootवि-रूप (प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
सम्बन्ध/निपात (बलार्थे)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
मनसाwith (their) mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
हिfor, indeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (हेतौ/निश्चये)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
जग्मुःwent, came
जग्मुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थे)
पनिष्ठम्most wondrous/most admirable
पनिष्ठम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootपनिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative) < पन/पण (स्तुत्यर्थ/प्रशंसार्थ)
जातम्born, arisen
जातम्:
कर्म
TypeParticiple
Root√जन् (जनने) → जात (कृदन्त)
तवसम्mighty, powerful
तवसम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक)
दुवस्यन्serving, honoring
दुवस्यन्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Root√दुवस् (सेवायाम्/पूजायाम्) → दुवस्यत् (कृदन्त)