HomeRig VedaMandala 3Sukta 1Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni (with āpaḥ as supporting powers)
Chandas: Triṣṭubh

उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम् ॥

उ॒रौ म॒हाँ अ॑निबा॒धे व॑व॒र्धापो॑ अ॒ग्निं य॒शस॒: सं हि पू॒र्वीः । ऋ॒तस्य॒ योना॑वशय॒द्दमू॑ना जामी॒नाम॒ग्निर॒पसि॒ स्वसॄ॑णाम् ॥

uráu mahā́n anibādhé vavardhā́po agníṃ yaśásaḥ sáṃ hí pūrvī́ḥ | ṛtásya yónāv aśayad damū́nā jāmī́nām agnír apási svasṝ́ṇām ||

In the wide, the great, the unopposed, he has grown; the ancient Waters have gathered their glory into Agni. In the womb of the Truth he rests, the dweller in the home—Agni in the work of his sister-powers.

उ॒रौ । म॒हान् । अ॒नि॒ऽबा॒धे । व॒व॒र्ध॒ । आपः॑ । अ॒ग्निम् । य॒शसः॑ । सम् । हि । पू॒र्वीः । ऋ॒तस्य॑ । योनौ॑ । अ॒श॒य॒त् । दमू॑नाः । जा॒मी॒नाम् । अ॒ग्निः । अ॒पसि॑ । स्वसृ॑ॠणाम् ॥उरौ । महान् । अनिबाधे । ववर्ध । आपः । अग्निम् । यशसः । सम् । हि । पूर्वीः । ऋतस्य । योनौ । अशयत् । दमूनाः । जामीनाम् । अग्निः । अपसि । स्वसृॠणाम् ॥urau | mahān | ani-bādhe | vavardha | āpaḥ | agnim | yaśasaḥ | sam | hi | pūrvīḥ | ṛtasya | yonau | aśayat | damūnāḥ | jāmīnām | agniḥ | apasi | svasṛṝṇām

उरौin the wide (place)
उरौ:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootउरु- (प्रातिपदिक)
महान्great
महान्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत्- (प्रातिपदिक)
अनिबाधेin the unobstructed (space)
अनिबाधे:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootनि-बाध् (धातु) → अनिबाध- (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘unhindered’)
ववर्धgrew / waxed
ववर्ध:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
यशसःglorious
यशसः:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्- (प्रातिपदिक)
सम्together / fully
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
पूर्वीःformer / earlier
पूर्वीः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व- (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof Ṛta (cosmic order)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत- (प्रातिपदिक)
योनौin the womb / seat
योनौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयोनि- (प्रातिपदिक)
अशयत्lay / rested
अशयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootशी (धातु ‘to lie, rest’)
दमूनाhouse-lord / domestic (Agni)
दमूना:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदमूनस्/दमूना- (प्रातिपदिक; ‘of the house’, ‘domestic’)
जामीनाम्of the sisters / kin-women
जामीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootजामि- (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अपसिin the work / activity
अपसि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअपस्- (प्रातिपदिक)
स्वसॄणाम्of the sisters
स्वसॄणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootस्वसृ- (प्रातिपदिक)