HomeRig VedaMandala 3Sukta 1Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि ॥

पि॒तुश्च॒ गर्भं॑ जनि॒तुश्च॑ बभ्रे पू॒र्वीरेको॑ अधय॒त्पीप्या॑नाः । वृष्णे॑ स॒पत्नी॒ शुच॑ये॒ सब॑न्धू उ॒भे अ॑स्मै मनु॒ष्ये॒३॒॑ नि पा॑हि ॥

pitúś ca gárbhaṃ janitúś ca babhre pūrvī́r éko adhayat pī́pyānāḥ | vṛ́ṣṇe sapatnī́ śúcaye sábandhū ubhé asmai manuṣyé ní pāhi ||

He bore the embryo of the Father and of the Begetter; alone he has made the many powers drink, growing full. Two sisters, rivals yet akin, for the Bull, for the pure—both, guard for this human the right placing.

पि॒तुः । च॒ । गर्भ॑म् । ज॒नि॒तुः । च॒ । ब॒भ्रे॒ । पू॒र्वीः । एकः॑ । अ॒ध॒य॒त् । पीप्या॑नाः । वृष्णे॑ । स॒पत्नी॒ इति॑ स॒पत्नी॑ । शुच॑ये । सब॑न्धू इति॑ सऽब॑न्धू । उ॒भे इति॑ । अ॒स्मै॒ । म॒नु॒ष्ये॒ इति॑ । नि । पा॒हि॒ ॥पितुः । च । गर्भम् । जनितुः । च । बभ्रे । पूर्वीः । एकः । अधयत् । पीप्यानाः । वृष्णे । सपत्नी इति सपत्नी । शुचये । सबन्धू इति सबन्धू । उभे इति । अस्मै । मनुष्ये इति । नि । पाहि ॥pituḥ | ca | garbham | janituḥ | ca | babhre | pūrvīḥ | ekaḥ | adhayat | pīpyānāḥ | vṛṣṇe | sapatnī itisapatnī | śucaye | sabandhū itisa-bandhū | ubhe iti | asmai | manuṣye iti | ni | pāhi

पितुःof the father
पितुः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ-
and
:
TypeIndeclinable
Root
गर्भम्the embryo/womb
गर्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगर्भ-
जनितुःof the begetter/producer
जनितुः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootजनितृ- (√जन्)
and
:
TypeIndeclinable
Root
बभ्रेO Brown one (epithet, esp. of Agni)
बभ्रे:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootबभ्रु-
पूर्वीःmany former (ones)
पूर्वीः:
कर्म
TypeAdjective
Rootपूर्व-
एकःone (alone)
एकः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक-
अधयत्he nourished / caused to drink
अधयत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धा/धय् in Vedic; causative-like ‘to suckle/nourish’)
पीप्यानाःswelling, thriving, growing
पीप्यानाः:
कर्तृ (of a subordinate sense) / विशेषण
TypeParticiple
Root√प्याय् (पीप्याय/पीप्य-)
वृष्णेfor the bull/strong one
वृष्णे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवृषन्-
सपत्नीa rival wife / co-wife
सपत्नी:
कर्तृ/सम्बोधन (contextual)
TypeNoun
Rootस-पत्नी-
शुचयेfor the bright/pure one
शुचये:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootशुचि-
सबन्धूtwo (women) as kin/connected
सबन्धू:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस-बन्धु-
उभेboth
उभे:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootउभ-
अस्मैto/for him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
मनुष्येamong/in the man (human realm)
मनुष्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमनुष्य-
निdown, in (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि
पाहिprotect!
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पालने)