HomeRig VedaMandala 2Sukta 9Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 2.9

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

सैनानीकेन सुविदत्रो अस्मे यष्टा देवाँ आयजिष्ठः स्वस्ति । अदब्धो गोपा उत नः परस्पा अग्ने द्युमदुत रेवद्दिदीहि ॥

सैनानी॑केन सुवि॒दत्रो॑ अ॒स्मे यष्टा॑ दे॒वाँ आय॑जिष्ठः स्व॒स्ति । अद॑ब्धो गो॒पा उ॒त न॑: पर॒स्पा अग्ने॑ द्यु॒मदु॒त रे॒वद्दि॑दीहि ॥

sainānī́kena suvidátró asmè yaṣṭā́ devā́ṃ ā́yajiṣṭhaḥ svastí | adábhdo gopā́ utá naḥ paraḥ-pā́ ágne dyumád utá revád didīhi ||

With your leading front, O well-finding one, be for us the sacrificer who best worships the gods for our well-being. Unharmed, be the guardian of the lights and our far-protector; O Agni, shine upon us with luminous force and with fullness.

सः । ए॒ना । अनी॑केन । सु॒ऽवि॒दत्रः॑ । अ॒स्मे इति॑ । यष्टा॑ । दे॒वान् । आऽय॑जिष्ठः । स्व॒स्ति । अद॑ब्धः । गो॒पाः । उ॒त । नः॒ । प॒रः॒ऽपाः । अग्ने॑ । द्यु॒ऽमत् । उ॒त । रे॒वत् । दि॒दी॒हि॒ ॥सः । एना । अनीकेन । सुविदत्रः । अस्मे इति । यष्टा । देवान् । आयजिष्ठः । स्वस्ति । अदब्धः । गोपाः । उत । नः । परःपाः । अग्ने । द्युमत् । उत । रेवत् । दिदीहि ॥saḥ | enā | anīkena | su-vidatraḥ | asme iti | yaṣṭā | devān | āyajiṣṭhaḥ | svasti | adabdhaḥ | gopāḥ | uta | naḥ | paraḥ-pāḥ | agne | dyu-mat | uta | revat | didīhi

सैनानीकेनwith the leader-of-host / with the marshal (as instrument/means)
सैनानीकेन:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootसैनानीक (प्रातिपदिक; सैन्य-नायक/सेनापति) अथवा सैनानीक- (विशेषण)
सुविदत्रःthe good giver / bestower
सुविदत्रः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण कर्तरि)
TypeAdjective
Rootसु-विदत्र (प्रातिपदिक; सु + विदत्र ‘दान/वितरण/प्रदान’)
अस्मेfor us / in our case
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यष्टाthe sacrificer / worshipper
यष्टा:
कर्तृ
TypeAgent noun (participle-like)
Rootयज् (धातु) → यष्टृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आयजिष्ठःyou have worshipped (most excellently)
आयजिष्ठः:
क्रिया
TypeVerb (finite)
Rootयज् (धातु) + आ- (उपसर्ग); आयजिष्ठ (परिप्रयोग: अतिशय/श्रेष्ठ-यज्)
स्वस्तिwell-being; welfare
स्वस्ति:
कर्म/फल (आशीर्वाद-रूपेण)
TypeIndeclinable/Noun
Rootस्वस्ति (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक; सु + अस्ति)
अदब्धःunharmed; unbeguiled; unassailable
अदब्धः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअदब्ध (प्रातिपदिक; a- + दब्ध ‘deceived/harmed’)
गोपाःprotector (guardian)
गोपाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; गो- + पा ‘protector’)
उतand; also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
परस्पाःprotector from afar / warder-off (of foes)
परस्पाः:
कर्तृ (विशेषण/उपाधि)
TypeNoun/Adjective
Rootपरस्पा (प्रातिपदिक; परस् + पा ‘protector from afar/against others’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
द्युमत्splendid; with brilliance
द्युमत्:
कर्म (प्रकाशं/तेजः) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootद्युमत् (प्रातिपदिक; द्युम्न ‘splendour’ + मतुप्)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
रेवत्wealthy; with riches
रेवत्:
कर्म/क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootरेवत् (प्रातिपदिक; रेव ‘wealth’ + मतुप्)
दिदीहिshine forth; blaze
दिदीहि:
क्रिया
TypeVerb (finite)
Rootदी (धातु ‘to shine, blaze’) → दिदीहि