Mantra 5
Sukta 2.8
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.8)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अत्रिमनु स्वराज्यमग्निमुक्थानि वावृधुः । विश्वा अधि श्रियो दधे ॥
Samhita Patha (IAST)
अत्रि॒मनु॑ स्व॒राज्य॑म॒ग्निमु॒क्थानि॑ वावृधुः । विश्वा॒ अधि॒ श्रियो॑ दधे ॥
Transliteration
átrim ánu svarā́jyam agním ukthā́ni vāvṛdhuḥ | viśvā́ ádhi śríyo dadhe ||
Translation
Following Atri in his self-sovereignty, the hymns increased Agni; and he set above all the splendors—establishing plenitudes of light and fullness in the being.
Padapatha (Word Analysis)
अत्रि॑म् । अनु॑ । स्व॒ऽराज्य॑म् । अ॒ग्निम् । उ॒क्थानि॑ । व॒वृ॒धुः॒ । विश्वाः॑ । अधि॑ । श्रियः॑ । द॒धे॒ ॥अत्रिम् । अनु । स्वराज्यम् । अग्निम् । उक्थानि । ववृधुः । विश्वाः । अधि । श्रियः । दधे ॥atrim | anu | sva-rājyam | agnim | ukthāni | vavṛdhuḥ | viśvāḥ | adhi | śriyaḥ | dadhe
Word by Word
अत्रिम्Atri (the seer), as object
अत्रिम्:
कर्म
TypeNoun (Proper name)
Rootअत्रि (प्रातिपदिक)
अनुafter, following, in accordance with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्sovereignty, self-rule
स्वराज्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक; स्व- + राज्य)
अग्निम्Agni (Fire), as object
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उक्थानिhymns, recitations
उक्थानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
वावृधुःthey have strengthened / increased
वावृधुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
विश्वाःall (splendours/fortunes), all
विश्वाः:
कर्म (दधे इत्यस्य) / कर्मपद-विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
श्रियःsplendours, prosperities
श्रियः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
दधेhe has placed / has put
दधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)