Mantra 6
Sukta 2.7
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.7)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
द्र्वन्नः सर्पिरासुतिः प्रत्नो होता वरेण्यः । सहसस्पुत्रो अद्भुतः ॥
Samhita Patha (IAST)
द्र्व॑न्नः स॒र्पिरा॑सुतिः प्र॒त्नो होता॒ वरे॑ण्यः । सह॑सस्पु॒त्रो अद्भु॑तः ॥
Transliteration
drvá́nnaḥ sarpír-āsutíḥ pratnó hótā váreṇyaḥ | sáhasas-putró ádbhutaḥ ||
Translation
Running with our offering and pressed with ghee-essence, the ancient and choice Hotar—Agni, the wondrous son of Force—takes up the work of invocation within us.
Padapatha (Word Analysis)
द्रुऽअ॑न्नः । स॒र्पिःऽआ॑सुतिः । प्र॒त्नः । होता॑ । वरे॑ण्यः । सह॑सः । पु॒त्रः । अद्भु॑तः ॥द्रुअन्नः । सर्पिःआसुतिः । प्रत्नः । होता । वरेण्यः । सहसः । पुत्रः । अद्भुतः ॥dru-annaḥ | sarpiḥ-āsutiḥ | pratnaḥ | hotā | vareṇyaḥ | sahasaḥ | putraḥ | adbhutaḥ
Word by Word
द्र्वन्running, swift
द्र्वन्:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / Kartā-qualifier
TypeAdjective
Rootद्रु (धातु; ‘द्रवति/द्रव्’—दौडना/द्रवण) → द्र्वन् (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सर्पिरासुतिःthe ghee-libation / ghee-offering
सर्पिरासुतिः:
Kartā (subject) / or apposition to ‘होता’
TypeNoun (compound)
Rootसर्पिस् (घृत/clarified butter) + आसुति (√सु ‘to press/express’ with आ-; ‘libation/pressing’)
प्रत्नःancient, primeval
प्रत्नः:
विशेषण (होता) / Kartā-qualifier
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ-priest, invoker
होता:
Kartā (ritual officiant/agent)
TypeNoun (agent)
Root√हु (जुहोति ‘to sacrifice, offer’) → होतृ (agent noun); here ‘होता’ (Vedic nom. sg.)
वरेण्यःworthy to be chosen, excellent
वरेण्यः:
विशेषण (होता) / Kartā-qualifier
TypeAdjective
Root√वृ (to choose) → वरेण्य (gerundive/‘to be chosen’, worthy)
सहसःof might, of strength
सहसः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of might/strength’)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक; ‘might, strength’)
पुत्रःson
पुत्रः:
Kartā (in apposition) / predicate-nominative
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
अद्भुतःmarvellous, wondrous
अद्भुतः:
विशेषण (होता/पुत्र) / Kartā-qualifier
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)