Mantra 8
Sukta 2.6
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
स विद्वाँ आ च पिप्रयो यक्षि चिकित्व आनुषक् । आ चास्मिन्त्सत्सि बर्हिषि ॥
Samhita Patha (IAST)
स वि॒द्वाँ आ च॑ पिप्रयो॒ यक्षि॑ चिकित्व आनु॒षक् । आ चा॒स्मिन्त्स॑त्सि ब॒र्हिषि॑ ॥
Transliteration
sá vidvā́ṃ ā́ ca piprayó yákṣi cikitva ānuṣák | ā́ cāsmín tsatsi bárhiṣi ||
Translation
You who know, come and grow full (in us); O conscious one, sacrifice in right succession; and come, sit here upon this seat of offering (the spread of consecrated consciousness).
Padapatha (Word Analysis)
सः । वि॒द्वान् । आ । च॒ । पि॒प्र॒यः॒ । यक्षि॑ । चि॒कि॒त्वः॒ । आ॒नु॒षक् । आ । च॒ । अ॒स्मिन् । स॒त्सि॒ । ब॒र्हिषि॑ ॥सः । विद्वान् । आ । च । पिप्रयः । यक्षि । चिकित्वः । आनुषक् । आ । च । अस्मिन् । सत्सि । बर्हिषि ॥saḥ | vidvān | ā | ca | piprayaḥ | yakṣi | cikitvaḥ | ānuṣak | ā | ca | asmin | satsi | barhiṣi
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
Kartā (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (participial)
Root√विद् (विदँ ज्ञाने) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पिप्रयःthe satisfier/filler (epithet)
पिप्रयः:
Kartā (सः विद्वान् इत्यस्य समानाधिकरण-विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Root√पृ (पृणाति/पृ—पूरणे, तर्पणे) → पिप्रय (नाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
यक्षिworship! perform the sacrifice!
यक्षि:
(आह्वान/आदेशः) — कर्ता: त्वम् (अग्नि)
TypeVerb
Root√यज् (यजँ देवपूजासंगतिकरणदानेषु)
चिकित्वO discerning one
चिकित्व:
Kartā (सम्बोधितस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√चित् (चिती संज्ञाने) → चिकित्वस्/चिकित्व (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘knowing, discerning’)
आनुषक्in due order, successively
आनुषक्:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग) + √सञ्ज्/√सच् (सचँ समवाये/अनुसरणे) → आनुषक् (अव्यय)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्सिyou sit
सत्सि:
(आह्वान/विधिः) — कर्ता: त्वम् (अग्नि)
TypeVerb
Root√सद् (षदँ विशरणगत्यवसादनेषु; ‘to sit’)
बर्हिषिon the sacred grass (barhis)
बर्हिषि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)