Mantra 5
Sukta 2.6
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
स नो वृष्टिं दिवस्परि स नो वाजमनर्वाणम् । स नः सहस्रिणीरिषः ॥
Samhita Patha (IAST)
स नो॑ वृ॒ष्टिं दि॒वस्परि॒ स नो॒ वाज॑मन॒र्वाण॑म् । स न॑: सह॒स्रिणी॒रिष॑: ॥
Transliteration
sá no vṛṣṭíṃ divás pári sá no vā́jam anárvāṇam | sá naḥ sahasríṇīr íṣaḥ ||
Translation
May he bring to us the raining-down from the heaven (the descent of force); may he bring to us the vāja, the plenitude of victorious energy, undiminished; may he bring to us the thousandfold enjoyments and impulsions of nourishment.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । वृ॒ष्टिम् । दि॒वः । परि॑ । सः । नः॒ । वाज॑म् । अ॒न॒र्वाण॑म् । सः । नः॒ । स॒ह॒स्रिणीः॑ । इषः॑ ॥सः । नः । वृष्टिम् । दिवः । परि । सः । नः । वाजम् । अनर्वाणम् । सः । नः । सहस्रिणीः । इषः ॥saḥ | naḥ | vṛṣṭim | divaḥ | pari | saḥ | naḥ | vājam | anarvāṇam | saḥ | naḥ | sahasriṇīḥ | iṣaḥ
Word by Word
सhe/that (referring to Agni); ‘may he’
स:
सम्बन्ध/अन्वय-सूचकः (अनुवृत्तिः)
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः)
नःfor us / our
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद्
वृष्टिम्rain, shower
वृष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्टि- (√वृष् ‘to rain, shower’)
दिवःof heaven, from the sky
दिवः:
सम्बन्ध (उत्पत्तिसम्बन्धः)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ-
परिfrom around; down from; from above
परि:
उपसर्ग/क्रियाविशेषण (परितः/उपरितः)
TypeIndeclinable (Preverb/Adverb)
Rootपरि
सhe (same one)
स:
सम्बन्ध/अन्वय-सूचकः
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः)
नःfor us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वाजम्prize; strength; (winning) food/booty
वाजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाज-
अनर्वाणम्unfailing, not slack; vigorous
अनर्वाणम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootअनर्वाण- (a- + अर्वाण-)
सhe
स:
सम्बन्ध/अन्वय-सूचकः
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः)
नःfor us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
सहस्रिणीःthousandfold, in thousands
सहस्रिणीः:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसहस्रिणी- (सहस्र + -इनी)
इषःrefreshments; nourishment; provisions
इषः:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा-