HomeRig VedaMandala 2Sukta 43Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.43

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Śakuni/Śakunta
Chandas: Jagatī or mixed (probable due to longer cadence; requires metrical verification)

उद्गातेव शकुने साम गायसि ब्रह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि । वृषेव वाजी शिशुमतीरपीत्या सर्वतो नः शकुने भद्रमा वद विश्वतो नः शकुने पुण्यमा वद ॥

उ॒द्गा॒तेव॑ शकुने॒ साम॑ गायसि ब्रह्मपु॒त्र इ॑व॒ सव॑नेषु शंससि । वृषे॑व वा॒जी शिशु॑मतीर॒पीत्या॑ स॒र्वतो॑ नः शकुने भ॒द्रमा व॑द वि॒श्वतो॑ नः शकुने॒ पुण्य॒मा व॑द ॥

udgātéva śakune sā́ma gāyasi brahmaputrá iva sávaneṣu śaṃsasi | vṛ́ṣeva vājī́ śiśumatīr apī́tyā sarvátō naḥ śakune bhadrám ā́ vada viśvátō naḥ śakune púṇyam ā́ vada ||

Like an Udgātṛ, O bird, you sing the Sāman; like a son of the sacred Word, you proclaim in the pressings. Like a bull, like a vigorous racer, coming to the young and growing powers, speak to us the good from every side; speak to us the fortunate and purifying from all directions.

उ॒द्गा॒ताऽइ॑व । श॒कु॒ने॒ । साम॑ । गा॒य॒सि॒ । ब्र॒ह्म॒पु॒त्रःऽइ॑व । सव॑नेषु । शं॒स॒सि॒ । वृषा॑ऽइव । वा॒जी । शिशु॑ऽमतीः । अ॒पि॒ऽइत्य॑ । स॒र्वतः॑ । नः॒ । श॒कु॒ने॒ । भ॒द्रम् । आ । व॒द॒ । वि॒श्वतः॑ । नः॒ । श॒कु॒ने॒ । पुण्य॑म् । आ । व॒द॒ ॥उद्गाताइव । शकुने । साम । गायसि । ब्रह्मपुत्रःइव । सवनेषु । शंससि । वृषाइव । वाजी । शिशुमतीः । अपिइत्य । सर्वतः । नः । शकुने । भद्रम् । आ । वद । विश्वतः । नः । शकुने । पुण्यम् । आ । वद ॥udgātāiva | śakune | sāma | gāyasi | brahmaputraḥ-iva | savaneṣu | śaṃsasi | vṛṣāiva | vājī | śiśu-matīḥ | api-itya | sarvataḥ | naḥ | śakune | bhadram | ā | vada | viśvataḥ | naḥ | śakune | puṇyam | ā | vada

उद्गाता(like) a chanter (udgātṛ)
उद्गाता:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
TypeNoun
Rootउद्गातृ (प्रातिपदिक) < √गै (गायति) + उद्-
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
शकुनेO bird (śakuni)
शकुने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशकुनि (प्रातिपदिक)
सामa Sāman-chant
साम:
Karma
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
गायसिyou sing
गायसि:
TypeVerb
Root√गै (गायति)
ब्रह्मपुत्रः(like) a son of the priestly prayer / Brahman
ब्रह्मपुत्रः:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
TypeNoun
Rootब्रह्मपुत्र (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + पुत्र)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सवनेषुin the pressings / soma-rites
सवनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक)
शंससिyou recite/praise
शंससि:
TypeVerb
Root√शंस् (शंसति)
वृषा(like) a bull
वृषा:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
TypeNoun
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वाजी(like) a racer / swift one
वाजी:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
शिशुमतीः(those) having young / with chicks
शिशुमतीः:
Karma
TypeAdjective
Rootशिशुमत् (प्रातिपदिक)
अपीत्याapproach, coming near
अपीत्या:
Karma (गत्यर्थ-लक्ष्य/प्राप्ति)
TypeNoun
Rootअपीति (प्रातिपदिक; अपि + √इ (इति) → ‘approach/coming near’)
सर्वतःfrom all sides, wholly
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद्
शकुनेO bird
शकुने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशकुनि (प्रातिपदिक)
भद्रम्auspicious (word/thing)
भद्रम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
towards, forth
:
TypeIndeclinable (preverb)
Root
वदspeak!
वद:
TypeVerb
Root√वद् (वदति)
विश्वतःfrom every side, universally
विश्वतः:
TypeIndeclinable
Rootविश्वतः
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद्
शकुनेO bird
शकुने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशकुनि (प्रातिपदिक)
पुण्यम्fortunate, holy (word/thing)
पुण्यम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
towards, forth
:
TypeIndeclinable (preverb)
Root
वदspeak!
वद:
TypeVerb
Root√वद् (वदति)