Mantra 7
Sukta 2.41
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Aśvins (Nāsatyas); with an addressed mention of Rudras in the same verse
Chandas: Trishtubh
Samhita Patha (Devanagari)
गोमदू षु नासत्याश्वावद्यातमश्विना । वर्ती रुद्रा नृपाय्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
गोम॑दू॒ षु ना॑स॒त्याश्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म् ॥
Transliteration
gómat ū ṣú nāsatyā́śvāvadyātam aśvinā | vartī́ rudrā nṛpā́yyam ||
Translation
O Nāsatyas, O Aśvins, come with the riches of luminous knowledge and with the powers of swift energy; bring also the protecting course, O Rudras, that guards the human journey.
Padapatha (Word Analysis)
गोऽम॑त् । ऊँ॒ इति॑ । सु । ना॒स॒त्या॒ । अस्व॑ऽवत् । या॒त॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ । व॒र्तिः । रु॒द्रा॒ । नृ॒ऽपाय्य॑म् ॥गोमत् । ऊँ इति । सु । नासत्या । अस्ववत् । यातम् । अश्विना । वर्तिः । रुद्रा । नृपाय्यम् ॥go--mat | oṃ iti | su | nāsatyā | asva-vat | yātam | aśvinā | vartiḥ | rudrā | nṛ-pāyyam
Word by Word
गोमत्cattle-rich (wealth in cows)
गोमत्:
Karma (फल/प्रार्थ्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootगोमत् (गो- + -मत्)
ऊindeed; O!
ऊ:
—
TypeIndeclinable
Rootऊ (निपात)
षुnow; quickly
षु:
—
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात)
नःfor us; our
नः:
Sampradāna (यस्यार्थे प्रार्थना)
TypePronoun
Rootअस्मद्
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
Sambodhana (आह्वान)
TypeNoun (proper epithet)
Rootनासत्य (अश्विनौ-देवनाम)
अश्वावत्horse-rich (with horses)
अश्वावत्:
Karma (फल/प्रार्थ्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (अश्व- + -वत्)
यातम्come; drive here
यातम्:
Kriyā (आह्वान-क्रिया)
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थ धातु)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
Sambodhana (आह्वान)
TypeNoun (proper)
Rootअश्विन् (अश्विनौ)
वर्तीa path; course
वर्ती:
Karma/Upapada-artha (प्रार्थ्य-वस्तु: ‘a path/track’)
TypeNoun
Rootवर्तिन्/वर्तिः (वृत्त/वर्त् ‘to turn, roll, proceed’; ‘वर्ती’ = ‘track/way/leading’)
रुद्राO Rudras (Rudra-like ones)
रुद्रा:
Sambodhana (आह्वान)
TypeNoun (proper epithet)
Rootरुद्र (देवनाम)
नृपाय्यम्man-protecting; princely protection (aid)
नृपाय्यम्:
Karma (फल/प्रार्थ्य-वस्तु)
TypeAdjective (used substantively)
Rootनृपाय्य (नृ- ‘man’ + पाय्य < पा ‘to protect’/पाय्य ‘protecting’; ‘fit for/pertaining to men’s protection, princely’)