HomeRig VedaMandala 2Sukta 37Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 2.37

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Draviṇodāḥ (and plural drāviṇodasaḥ as a class/aspect of givers)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

अपाद्धोत्रादुत पोत्रादमत्तोत नेष्ट्रादजुषत प्रयो हितम् । तुरीयं पात्रममृक्तममर्त्यं द्रविणोदाः पिबतु द्राविणोदसः ॥

अपा॑द्धो॒त्रादु॒त पो॒त्राद॑मत्तो॒त ने॒ष्ट्राद॑जुषत॒ प्रयो॑ हि॒तम् । तु॒रीयं॒ पात्र॒ममृ॑क्त॒मम॑र्त्यं द्रविणो॒दाः पि॑बतु द्राविणोद॒सः ॥

apā́d hotrā́d utá potrā́d amattóta neṣṭrā́d ajuṣata práyo hitám | turī́yaṃ pā́tram amṛ́ktam amártyaṃ draviṇodā́ḥ píbatū drāviṇodásaḥ ||

He has drunk from the Hotṛ, and from the Potṛ he has grown glad; and from the Neṣṭṛ he has accepted the placed offering. Let Draviṇodāḥ drink the fourth vessel—unmixed, immortal; let the givers of plenitude drink.

अपा॑त् । हो॒त्रात् । उ॒त । पो॒त्रात् । अ॒म॒त्त॒ । उ॒त । ने॒ष्ट्रात् । अ॒जु॒ष॒त॒ । प्रयः॑ । हि॒तम् । तु॒रीय॑म् । पात्र॑म् । अमृ॑क्तम् । अम॑र्त्यम् । द्र॒वि॒णः॒ऽदाः॒ । पि॒ब॒तु॒ । द्रा॒वि॒णो॒द॒सः ॥अपात् । होत्रात् । उत । पोत्रात् । अमत्त । उत । नेष्ट्रात् । अजुषत । प्रयः । हितम् । तुरीयम् । पात्रम् । अमृक्तम् । अमर्त्यम् । द्रविणःदाः । पिबतु । द्राविणोदसः ॥apāt | hotrāt | uta | potrāt | amatta | uta | neṣṭrāt | ajuṣata | prayaḥ | hitam | turīyam | pātram | amṛktam | amartyam | draviṇaḥ-dāḥ | pibatu | drāviṇodasaḥ

अपात्he ate/drank (consumed)
अपात्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअप (उपसर्ग) + √अद् (अत्ति)
होत्रात्from the Hotṛ’s (cup/office)
होत्रात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
उतand/also
उत:
(सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootउत
पोत्रात्from the Potṛ’s
पोत्रात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootपोतृ (प्रातिपदिक)
अमत्तhe became exhilarated/was gladdened
अमत्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मद् (मदति)
उतand also
उत:
(सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootउत
नेष्ट्रात्from the Neṣṭṛ’s
नेष्ट्रात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootनेष्टृ (प्रातिपदिक)
अजुषतthey enjoyed/accepted
अजुषत:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जुष् (जुषते)
प्रयःthe offering/refreshment
प्रयः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रयस् (प्रातिपदिक)
हितम्placed/set (forth)
हितम्:
(कर्म-विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√धा (हित = धातु-निष्पन्न क्त-प्रत्ययान्त)
तुरीयम्the fourth
तुरीयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतुरीय (प्रातिपदिक)
पात्रम्cup/vessel
पात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
अमृक्तम्un-wiped/uncleansed (i.e., not yet wiped)
अमृक्तम्:
(कर्म-विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Rootअ- + मृक्त (√मृज्/√मृक्ष् ‘to wipe/clean’; क्त)
अमर्त्यम्immortal/undying
अमर्त्यम्:
(कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ- + मर्त्य (प्रातिपदिक)
द्रविणोदाःthe wealth-giver (Druviṇodā)
द्रविणोदाः:
Kartā
TypeNoun (epithet)
Rootद्रविणोदा (द्रविण + √दा ‘to give’; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)
पिबतुlet him drink
पिबतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पिबति)
द्राविणोदसःof the wealth-giver (Druviṇodas)
द्राविणोदसः:
(सम्बन्ध)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootद्राविणोदस् (प्रातिपदिक; ‘wealth-giving’)