HomeRig VedaMandala 2Sukta 35Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 2.35

Rishi: Gṛtsamada (traditionally for RV 2.35)
Devata: Apām Napāt (mystic Fire in/behind the Waters)
Chandas: Triṣṭubh (probable; standard for much of RV 2.35)

स ईं वृषाजनयत्तासु गर्भं स ईं शिशुर्धयति तं रिहन्ति । सो अपां नपादनभिम्लातवर्णोऽन्यस्येवेह तन्वा विवेष ॥

स ईं॒ वृषा॑जनय॒त्तासु॒ गर्भं॒ स ईं॒ शिशु॑र्धयति॒ तं रि॑हन्ति । सो अ॒पां नपा॒दन॑भिम्लातवर्णो॒ऽन्यस्ये॑वे॒ह त॒न्वा॑ विवेष ॥

sa īṁ vṛ́ṣā janayat tā́su gárbhaṁ sa īṁ śíśur dhayati táṁ rihanti | só apā́m napā́d anabhimlāta-varṇó ’nyásyevehá tanvā́ viveṣa ||

He, the mighty Bull, casts a germ of becoming into those Waters; he, the Child, drinks their milk, and they caress and nourish him. This is Apām Napāt, of unblemished radiance, who here enters and pervades with his own body as if he were of another world.

सः । ई॒म् । वृषा॑ । अ॒ज॒न॒य॒त् । तासु॑ । गर्भ॑म् । सः । ई॒म् । शिशुः॑ । ध॒य॒ति॒ । तम् । रि॒ह॒न्ति॒ । सः । अ॒पाम् । नपा॑त् । अन॑भिम्लातऽवर्णः । अ॒न्यस्य॑ऽइव । इ॒ह । त॒न्वा॑ । वि॒वे॒ष॒ ॥सः । ईम् । वृषा । अजनयत् । तासु । गर्भम् । सः । ईम् । शिशुः । धयति । तम् । रिहन्ति । सः । अपाम् । नपात् । अनभिम्लातवर्णः । अन्यस्यइव । इह । तन्वा । विवेष ॥saḥ | īm | vṛṣā | ajanayat | tāsu | garbham | saḥ | īm | śiśuḥ | dhayati | tam | rihant i | saḥ | apām | napāt | anabhimlāta-varṇaḥ | anyasya-iva | iha | tanvā | v iveṣa

सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed; just
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
वृषाthe bull; the virile one
वृषा:
Kartā (सः वृषा = ‘he, the bull/virile one’)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
जनयत्begot; generated
जनयत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
तासुin/among those (waters)
तासु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गर्भम्an embryo; germ
गर्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
शिशुःa child; infant
शिशुः:
Kartā (सः शिशुः = ‘he as a child’)
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
धयतिsucks; drinks
धयति:
Kriyā
TypeVerb
Root√धा/√धय् (धाने/पाने ‘to suck, drink’)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रिहन्तिthey lick
रिहन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√रिह् (लेहने)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
नपात्offspring; son (descendant)
नपात्:
Kartā/Viśeṣya (apposition to सः)
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक)
अनभिम्लातवर्णःwhose color does not fade; unfading-hued
अनभिम्लातवर्णः:
Viśeṣaṇa (of सः/नपात्)
TypeAdjective
Rootअन- + अभि-√म्ला (म्लाने ‘to fade’) + वर्ण (प्रातिपदिक) [बहुव्रीहिः]
अन्यस्यof another
अन्यस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
इवas if; like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
तन्वाwith (his) body; in person
तन्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
विवेषhas entered; has come in
विवेष:
Kriyā
TypeVerb
Root√विश् (प्रवेशने) [विवेष = परिपूर्ण-प्रवेश/आगमन]